هر كه با عقل آشنا باشد * از همه عيبها جدا باشد « 1 » يكى از عرفا گفته است : چه حيوان چموشى محتاج‌تر است به لجام محكم ، از نفس خودت . « 2 » يكى از زاهدان گفته : دشمنان انسان سه چيز است : دنيا ، شيطان و نفس او ، خود را از دنيا با زهد و بىاعتنائى به آن و از شيطان با مخالفت با آن و از نفس با ترك شهوات آن ، حفظ كن . « 3 » سقراط حكيم مريض بود به او گفتند : براى شما مرغى ذبح كنيم ، گفت : دلهاى كسانى كه در باب معرفت حقايق غرق باشند ، منبرهاى فرشتگان و ملائكه است و شكم‌هاى كسانى كه از شهوات لذت برند ، قبرهاى حيوانات هلاك شده است . « 4 » يكى از حكماى هند گفت : از دو دسته از مردم بايد پرهيز كرد و دورى گزيد ، يكى كسى كه بگويد : نه ثوابى ، نه عقابى ، نه معادى و نه نيكى و نه گناهى است ( منكر اين امور باشد و خداشناس نباشد ) و ديگر آنكه مالك شهوت خود نباشد و قادر بر گرداندن قلب و ديده‌اش از شهوت نباشد . « 5 » در روايتى آمده است : « اسْتَهِينُوا بِالموت كيلا تَمُوتوا و امِيْتُوا الشهواتِ تَخْلُدُوا » : « مرگ را خوار و حقير شماريد تا نميريد و شهوات را بميرانيد تا زندگى جاودانه يابيد » . « 6 » يكى از عوامل خاموش كردن شعله‌هاى خانمان‌سوز شهوات ، حفظ شكم و عدم پرخورى است كه حضرت در فراز قبل متذكر شده‌اند و گويا اين فراز معلول فراز

--> ( 1 ) . ترجمه و شرح مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه ، از حسن مصطفوى ، صفحه 160 با تلخيص . ( 2 ) . احياء العلوم غزالى ، جلد 3 ، صفحه 66 . ( 3 ) . همان مدرك . ( 4 ) . اخلاق محتشمى ، صفحه 349 . ( 5 ) . همان مدرك ، صفحه 348 . ( 6 ) . همان مدرك ، صفحه 347 . .