الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
353
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
على المُسْتِشير اكثر مُن مَنْفعتها له فَأوَّلُها انْ يَكونَ الَّذى يُشاوِرُه عاقِلا وَ الثانيةُ أن يكونَ حُرّاً متديّنا و الثالثةُ ان يكونَ صَديقاً مُواخِياً وَ الرابعة ان تُطَلَّعه على سرِّك فيكون عِلمُه به كعِلْمِك بَنَفْسك ثمّ يَستُر ذلك و يكتُمُه فانّه اذا كانَ عاقلا انْتَفَعتْ بِمَشوِرَته و اذا كانَ حُرّاً متديّنا جَهَد نفسه فى النّصيحة لك و اذا كان صَديقاً مُواخياً كَتَمَ سرِّك اذا اطَّلعتَه عليه و اذا اطّلعتَه على سِرَّك فكانَ عِلمُه بِه كعِلمِك تَمَّت المشورةٌ و كَمُلَتِ النَّصيحَة » : « مشورت حاصل نمىشود مگر به حدود و خصوصيات آن ، كسى كه حدود آن را شناخت ( به نتيجه رسيده نفع مىبرد ) و گرنه ضرر آن نسبت به مشورت كننده بيشتر از نفع آن است نخستين حدّ از آن حدود ، اين است كه با انسان عاقل مشورت كند . دوم اين كه كسى كه مورد مشورت قرار مىگيرد آزاده و متدين باشد سوّم اين كه دوست و برادر باشد . چهارم اين كه كسى باشد كه او را بر سرّ راز خود مطلع كنى و علمش به آن راز مثل علم تو به نفس خودت باشد و آن را مستور و كتمان كند . پس اگر شخص مورد مشورت عاقل باشد ، از مشورتش نفع مىبرى ، و اگر آزاده و متدين باشد ، در نصيحت تو با نفس خود مجاهدت كرده و از راهنمائى تو مضايقه نمىكند و اگر دوست و برادر باشد كتمان سرّ تو كرده و عملش به راز تو مثل علم تو باشد در اين صورت مشورت و نصيحت كامل مىشود » . « 1 » از روايت فوق خصوصيات و اوصاف شخص مورد مشورت ، روشن شد و اينكه : عاقل ، حرّ ، متدين ، صديق ، برادر و امين بر سرّ باشد . * * *
--> ( 1 ) . سفينة البحار ، جلد 1 ، صفحه 718 ماده « شوره » . .