الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
278
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
از آيات الهى موجب كوردلى و اين ، غفلت خداوند از ما را به دنبال دارد ، و غفلت او از ما ، مايه كورى در قيامت است . 6 - فاسد شدن اعمال - مولى على ( عليه السلام ) در روايتى ديگر مىفرمايند : « ايّاك و الغفلة و الاغترار و بالمهلة فانّ الغفلة تفسد الاعمال » : « از غفلت و مغرور شدن بواسطه مهلت الهى بپرهيز ، زيرا غفلت موجب فساد اعمال است » . « 1 » از اين حديث مىتوان استفاده كرد كه مغرور شدن و فريب مهلت خوردن نيز از عواقب غفلت است . 7 - خسران و زيانكارى - مولى در نهجالبلاغه مىفرمايند : « مَن حاسَب نَفسَهُ رَبح و مَن غَفَل عنه خسر » : « كسى كه نفس خود را محاسبه كند ، سود برد ، و كسى كه از آن غفلت ورزد ، دچار خسران ( دنيوى و اخروى ) شود » . « 2 » و چه زيانى از عذاب الهى و جهنم بدتر و در دنيا از اين بدتر ، آن كه خداوند او را مثل چهارپايان و حتى بدتر بداند ، وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِّنَ الْجِنِّ وَالْانسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لَّا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَّا يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَئِكَ كَالْانْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ : « و بطور مسلم بسيارى از جن و انس را براى جهنم آفريديم ، آنها قلبهائى دارند كه با آنها انديشه نمىكنند ، و چشمهائى دارند كه با آنها نمىبينند ، و گوشهائى دارند كه با آنها نمىشنوند ( و در غفلت به سر مىبرند ) آنها مثل چهارپايانند ، بلكه آنها گمراه ترند ، آنها همان غافلانند » . « 3 » پس از خواب غفلت بيدار شويم و گرنه به قول مولى مرگ بيدار مىكند . « مَن غَفَلَ عن حوادث الايام ايقَظَهُ الحِمام » « كسى كه از حوادث روزگار غافل بود ، مرگ او را بيدار مىكند » . « 4 » آرى به قول مولى « اهل الدنيا رَكبٌ يِسارُبهم و هم نِيام » : « اهل دنيا مسافرينى
--> ( 1 ) . غرر الحكم . ( 2 ) . نهجالبلاغه ، حكمت 207 ( روايات اين صفحه را صاحب ميزان الحكمه ، در جلد 7 ، صفحه 267 آورده است ) . ( 3 ) . سوره اعراف ، آيه 179 . ( 4 ) . غرر الحكم ، ميزان الحكمه ، جلد 7 ، صفحه 267 . .