الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
237
اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )
و رحمت خود قرار داد ، چنان كه براى سكون و راحتى و خواب شب را خلق كرد و براى ذكر در صبح دخالتى عظيم در رزق و روزى است از اين جهت اهتمام پرهيزگاران به ذكر در صبح است . « 1 » اما اين كه روز را براى رزق و معاش قرار داده چون فرمود : وَجَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتاً - وَجَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاساً - وَجَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشاً : « و خواب شما را مايه آسايش قرار داديم و شب را پوششى براى شما گردانيديم ، و روز را وقت طلب معيشت قرار داديم » . « 2 » و اما دليل بر اين كه ذكر و ياد خدا در صبحگاه موجب ازدياد رزق مىشود ، اخبار زيادى است كه دو روايت را مرحوم خوئى نقل كرده است . 1 - از امام صادق ( عليه السلام ) روايت شده كه فرمودند : « نشستن بعد از نماز صبح و مشغول به تعقيبات و دعاء بودن تا اين كه خورشيد طلوع كند ، بهتر است در طلب روزى از سير و تلاش در زمين » . يعنى اگر انسان به ياد خدا بود ، و سپس به دنبال روزى رفت ، خدا او را موفقتر مىكند ، تا كسى كه بلافاصله بعد از نماز به دنبال كار رود . 2 - حمّاد بن عثمان گفت از امام صادق ( عليه السلام ) شنيدم كه مىفرمود : « نشستن مرد در تعقيب نماز صبح تا طلوع خورشيد نافذتر و مؤثرتر است در طلب رزق از سوار شدن در دريا و حركت در آن » ، گفتم ، گاهى حاجت و نيازى براى مرد است كه مىترسد ( اگر دير شود ) فوت شود ، فرمود : « داخل آن كار شود و به دنبال حاجتش رود ، و ذكر خداوند عزوجل گويد زيرا او مادامى كه وضو دارد در حال تعقيبات است » . پس از اين روايات به دست مىآيد كه بهتر است انسان ذكر خدا را بعد از نماز گويد و مشغول به تعقيبات شود ، و اگر كارى ضرورى بود كه نمىتواند بنشيند ،
--> ( 1 ) . هر سه روايت در جلد 12 شرح نهج البلاغه خوئى ذيل همين فراز ، صفحه 141 . ( 2 ) . سوره نبأ ، آيات 9 تا 11 . .