الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

221

اخلاق اسلامى در نهج البلاغه ( خطبه متقين ) ( فارسى )

توقعى بىجا است چرا چنين نباشد كه : « انّ الجَنة حُفَّت بِالمكاره و انّ النار حُفَّتْ بالشهوات » : بهشت پيچيده به سختيها و آتش جهنم پيچيده به شهوات است . از لابلاى جهادها و درياهاى آتش و فراز و نشيبهاى خطرناك بايد بگذرى ، تا به بهشت رسى ، ولى رسيدن به آتش جهنم از لابلاى هوا و هوسها است . و طمع مذموم همان طمع خاصى است كه در عرف گويند ، فلانى طمع خام دارد ، يعنى چشمش به مالِ در دست مردم است . اين طمعى است كه فرمودند خصلت ناپسند و زشتى است ، « 1 » اين نوع طمع حكمت را از قلب علماء مىبرد « 2 » كمى طمع ، ورع و پرهيزگارى زياد را فاسد مىكند ، « 3 » همين طمع است كه درباره آن فرمودند : هيچ چيزى مثل بدعت دين را خراب نمىكند و هيچ چيزى مثل طمع و آز مرد را فاسد نمىكند . « 4 » در روايت از مولى على ( عليه السلام ) رسيده كه : « اكْثَرُ مَصارعِ العُقُول تَحتَ بُروق المَطامِع » « بيشترين زمين خوردن عقلها زير برقهاى طمعها است » . « 5 » برق طمع مىدرخشد و چشم و عقل انسان را كور كرده و انسان به زمين مىخورد و از همان حضرت است : « مَا الخَمر صَرَفاً بِأذهب بعقول الرجال مِنَ الطمع » : « هيچ شرابى بيش از طمع عقل را از بين نمىبرد » . به قول مولى على ( عليه السلام ) « عقل نادانها در نزد غرور و مستى طمعها فريب مىخورد ، و در همين وقت مردم از نظر عقل امتحان مىشوند » . « 6 »

--> ( 1 ) . « الطمع سجية سيئة » ( امام كاظم ( عليه السلام ) ) ، بحار ، جلد 78 ، صفحه 369 . ( 2 ) . « الطمع يذهب الحكمة من قلوب العلماء » ( رسول اكرم ( عليه السلام ) ) كنز العمال ، خبر 7576 . ( 3 ) . « قليل الطمع يفسد كثير الورع » ( غرر الحكم على ( عليه السلام ) ) . ( 4 ) . « ما هدم الدين مثل البدع و لا افسد الرجل مثل الطمع » ( على ( عليه السلام ) ، بحار ، جلد 77 ، صفحه 92 ) اين احاديث را صاحب ميزان الحكمه در جلد 5 ، صفحه 550 آورده است . ( 5 ) . بحار الانوار ، جلد 73 ، صفحه 170 ، شرح نهج‌البلاغه ابى الحديد ، جلد 18 ، صفحه 41 - حكم ، صفحه 219 . ( 6 ) . غرر الحكم على ( عليه السلام ) - ( اين سه حديث را صاحب ميزان الحكمه نيز در جلد 5 ، صفحه 554 آورده است ) . .