54 - پرهيز از طمع « وتَحَرُّجاً عن طَمَع » ترجمه : و ( مىبينى براى هر يك از آنها ) دورى و اجتناب از طمع . * * * شرح : « تحّرج » از ماده « حرج » و در اصل ، به معنى مجتمع و محل اجتماع شىء است و سپس به تنگى و ضيق بين دو چيز اطلاق شده و براى امور ضيق حرج اطلاق مىشود و نيز به معنى گناه هم آمده است ، و ماده تفعّل آن « تحّرج » و انفعال آن « انحراج » به معنى دورى و اجتناب از گناه و ضيق است « 1 » و در اين فراز كه به طمع اضافه شده يعنى دورى از طمع . اما « طمع » در لغت به معنى شوق و جذب شدن نفس به طرف چيزى است از روى شهوت و ميل به آن چيز . « 2 » و چون بيشترين طمع به خاطر هواى نفسانى است ، گفته‌اند : طمع ، طبع و

--> ( 1 ) . مفردات راغب ، صفحه 112 . ( اصل الحرج و الحراج مجتمع الشى و تصوّر منه ضيق ما بينهما فقيل للضّيق حرج و لاثم حرج ) . ( 2 ) . مفردات راغب ، صفحه 307 ( الطمع نزوع النّفس الى الشّىء شهوة له ) . .