دوست چه دانند ، از آنها بگذريم و به سراغ خود آئيم ، آيا ما درك نماز خليل الرحمن را مىتوانيم بكنيم ؟ آيا نماز او مثل نماز ما بود ؟ او عرض حاجت به جبرئيل امين نفرمود و ما حاجات خود را از شيطان هم بشود مىطلبيم ، ما وقتى با محبوب دنيوى سخن گوئيم از خود بى خود شويم ، چگونه او با معشوق ازلى و ابدى از خود بىخود نشود ، نماز شب به قدرى نزد خدا محبوب است كه ثواب آن را خود داند و بس ، امام صادق ( عليه السلام ) مىفرمايد : « ما مِنْ عَمل حَسَن يَعْمَله العبدُ الّا و له ثوابٌ فى القرآن الّا صلاةَ الليل فانَّ اللّه لم يُبَيّن ثوابَها لعَظيم خَطَره عندَه فقال : تَتجا فى جُنُوبُهم عن المَضاجِع يَدْعُونَ رَبَّهُم خوفاً و طَمَعاً و ممّا رزَقناهُم يُنْفِقوُن فلا تَعلمُ نَفْسٌ ما اخْفِىَ لَهُم مِنْ قُرّة اعيُن جزاءً بما كانوا يعملون » . ( هيچ عمل نيكوئى نيست كه بنده آن را انجام دهد مگر اين كه ثواب آن در قرآن آمده ، الّا نماز شب ، زيرا خداوند ثواب آن را به خاطر عظمت آن در نزد خودش بيان نفرمود و ( در قرآن ) فرمود : دور مىكنند پهلوهاى خود را از خوابگاهها ( كنايه‌از اين كه از رختخواب برمىخيزند ) و با ترس و اميد ، پروردگار خود را مىخوانند ، و از آنچه روزى آنها كرده‌ايم انفاق مىكنند ، پس هيچ كسى نمىداند ، چه سرور و روشنى چشمى براى آنها در نظر گرفته شده است ، ( اين ) جزاى عملكرد آنها ( و نماز و نيايش شب ) آنها است » . « 1 » اين « قرة العين » و روشنى ديده كه مايه سرور شب زنده‌دار است چيست‌كه خداوند ذكر نكرده ، اگر از ثوابها و باغهاى بهشتى است ، كه مىتوانست مثل جاهاى ديگر و اعمال ديگر بيان كند ، معلوم مىشود پاداش آن از سنخ اين پاداشها نيست كه گوشزد كسى توان كرد ، خصوصاً براى اهل دنيا ، فهم ما از درك نعمتهاى آنجا كوتاه است و تمام اين دنيا در مقابل تار موئى از حور العين بهشتى نيست ، بلكه مقابل تارى

--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، جلد 5 ، كتاب الصلاة ، حديث 10318 . .