چنين گويند : « ظُهُورُكُم ثَقيلةٌ مِنْ اوزارِكم فَخَففوا عنها بِطولِ سُجُودِكم » : « 1 » « پشتهاى شما از گناهان و اعمالى كه وزر و و بال است ، سنگين شده ، پس با طول سجده‌هايتان از آنها بكاهيد » . از اين روايات استفاده مىشود كه در نماز و عبادت خلوص و توجه لازم است ، اصل عبادت حضور قلب است ، نمازى كه با گفتن تكبيرة الاحرام ، طوفان افكار و تندباد انديشه‌ها ذهن را مشوش كند ، ميوه‌اى است كه به جز پوسته ، بهره‌اى ندارد . اين چه نماز و حضور قلبى است كه در آن گمشده‌ها و فراموش شده‌ها را پيدا كرده و به ذهن مىآوريم ! اين نماز گرچه اداء وظيفه و تكليف است ولى در مقبول بودنش جاى حرف است . اداء وظيفه تا نماز مقبول بسيار فاصله دارد . چه بسيار نمازهاى ما كه صحيح است ولى مقبول نيست ! ظاهراً با تمام اركان و اجزاء و شرايط است ولى پوسته‌اى زيبا است كه مغزى در درون ندارد . نماز مىخوانيم و مىگوئيم چرا در خود تغييرى نمىبينيم ، در حالى كه نمىدانيم نماز مؤثر و نمازى كه ما را از فحشاء و منكر دور مىكند و به خدا نزديك مىكند ، نماز با لبّ و مغز است ! الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنْ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ « 2 » آيا نمازى كه آلوده به ريا است ، نماز است ! آيا نمازى كه به دنبال آن مىگويد عَجَب نمازى خواندم ، عجب ركوعى ، عجب خلوصى ، نماز است ! منشاء اين عَجَبْها ، عُجْبْ است . آيا نماز ما نمازى است كه در روايت فرمود همچون نهرى است كه روزى پنج مرتبه خود را در آن شستشو مىدهيد و مسلماً اگر كثافتى در بدن شما بود مرتفع مىشود . « قال الصادق ( عليه السلام ) : لَوْ كانَ عَلى بابِ احَدِكُم نهرٌ فَاغتَسَل منه كلَّ يوم خَمْسَ مَرّات هَلْ كانَ يَبقى على جَسَده مِنَ الدَّرَن شىءٌ ؟ انَّما مَثَلُ الصّلاةِ مَثَلُ النَّهرِ الّذى

--> ( 1 ) . الرسائل ، جلد 4 ، صفحه 227 . ( 2 ) . سوره عنكبوت ، آيه 45 . .