الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

88

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

و لا ضرار » در جريان قضيه سمرة بن جندب وارد شده است ؛ از طرفى ظاهر بسيارى از روايات اين بود كه اين حديث به طور مستقل هم وارد شده ؛ ولى انصاف اين است كه اين ظهور ، ظهورى ابتدايى بوده كه با تأمل بيشتر زايل مىشود ؛ زيرا در مورد اين روايت ، احتمال تقطيع در حديث ، جداً قوى است ؛ و ما هنگام نقل اخبار به بعضى از مواردى كه تقطيع در آن معلوم بود ، اشاره كرديم . اين احتمال ، به علاوه عدم اعتبار سندى رواياتى كه عبارت « لا ضرر و لا ضرار » را به طور مستقل نقل كرده بود ، باعث مىشود كه ما نتوانيم به آن به عنوان حديثى مستقل اعتماد كنيم . در مورد حديث شفعه ، و حديث منع زيادى آب ، كه از عقبة ابن خالد ، روايت شده بود ، اختلاف وجود دارد ، به اين بيان كه ظاهر اين دو حديث مىرساند كه عبارت « لا ضرر و لا ضرار » در ادامه حكم پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد شفعه ، و منع زيادى آب ، وارد شده ، ولى بعضى از محققين « 1 » در اين ظهور تشكيك كرده و اصرار دارند بر اين‌كه عبارت مزبور در ادامه آن جريان نيست ، و از باب جمع بين دو حديث است كه راوى به مناسبت آن را در ذيل حكم پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد شفعه و منع زيادى آب ، آورده است . و تلاش زيادى

--> ( 1 ) . فتح اللَّه بن محمد جواد اصفهانى ، شيخ الشريعه ؛ در كتاب « قاعده لا ضرر » ، ص 22