الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
73
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
20 . مرحوم صدوق « 1 » ، با سند خود ، از حسن بن زياد ، از ابىعبداللَّه امام صادق عليه السلام ، نقل مىكند كه حضرت فرمود : سزاوار نيست ، مرد زنش را طلاق دهد ، سپس بدون اينكه به او نيازى داشته باشد مراجعه كند ، و مجدداً او را طلاق دهد ؛ اين كار ضرر زدنى است كه خداوند از آن نهى كرده است ؛ مگر اينكه طلاق دهد و به نيت اينكه او را نگهدارد رجوع كند . « 2 » اين سخن حضرت كه فرمود : « فهذا الضرار الذى نهى اللَّه عزّوجلّ عنه » اشاره به قول خداوند است كه فرمود : « . . . وَلَا تُمْسِكُوهُنَّ ضِرَاراً لِتَعْتَدُوا . . . » . « 3 » در اين باب ( باب 34 از ابواب اقسام الطلاق ) روايات ديگرى نيز به اين معنا وجود دارد كه مىتوانيد به آن مراجعه كنيد . تا اينجا رواياتى كه از طرق شيعه به دست ما رسيده - عام و خاص - را نقل كرديم ؛ روايات خاص ديگرى هم در ابواب
--> ( 1 ) . من لا يحضره الفقيه 3 / 502 ، ح 4762 ، باب طلاق العده . ( 2 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 15 ، ص 402 ، ح 1 ، باب 34 ، از ابواب اقسام الطلاق . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 22 ، ص 172 ، ح 28309 : « مُحَمَّدُ بْنُ عَلِى بْنِ الْحُسَيْنِ ، بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْبَزَنْطِى ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ عَمْرٍو ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ زِيَادٍ ، عَنْ أبِى عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام قَالَ : لَايَنْبَغِى لِلرَّجُلِ أَنْ يُطَلِّقَ امْرَأَتَهُ ثُمَّ يُرَاجِعَهَا وَلَيْسَ لَهُ فِيهَا حَاجَةٌ ، ثُمَّ يُطَلِّقَهَا ؛ فَهَذَا الضِّرَارُ الَّذِى نَهَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنْهُ إِلَّا أَنْ يُطَلِّقَ ثُمَّ يُرَاجِعَ وَهُوَ يَنْوِى الْإمْسَاكَ » . ( 3 ) . سورهء بقره ( 2 ) ، آيهء 231 .