الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )
68
قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )
اين اضرار به وسيله استفاده از زمين مباح حاصل شده باشد ؛ تا جايى كه امام عليه السلام ، امر به آزمايش و مقايسه نموده كه آب هر دو قنات را هر شب نگاه كنند ، اگر ثابت شد كه قنات جديد به اولى ضرر زده ، آن را پر كنند . و اما اينكه نفرمود اگر اولى به دوّمى ضرر زده ، دوّمى را پر كنند ، وجه آن واضح است ؛ زيرا اضرار در اينجا صدق نمىكند ، چرا كه دومى خودش اقدام كرده و قنات را در نزديك اولى حفر كرده ، و عادتاً چنين كارى باعث از دست رفتن آب قنات مىشود . از اين روايت حكم وضعى نيز استفاده مىشود . 14 . مرحوم كلينى ، در كتاب « الكافى » « 1 » ، از طلحة بن زيد ، از ابى عبداللَّه امام صادق عليه السلام ، نقل كرده كه فرمودند : همسايه مانند خود شخص است ، نبايد به او ضرر وارد شود و يا در مورد او كار نا شايستى انجام شود . « 2 » اين روايت دلالت دارد بر اينكه اضرار به همسايه جايز نيست ، همانگونه كه اضرار به خود جايز نيست .
--> ( 1 ) . الكافى ، ج 5 ، ص 292 ، ح 1 ، باب الضرار . ( 2 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 17 ، ص 341 ، ح 2 ، باب 12 ، از ابواب احياء الموات . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 25 ، ص 428 ، ح 32280 : « مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَيْدٍ ، عَنْ أَبِى عَبْدِاللَّهِ عليه السلام قَالَ : إِنَّ الْجَارَ كَالنَّفْسِ غَيْرَ مُضَارٍّ وَلَا آثِمٍ » .