الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

58

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

اين روايت نيز - همانند روايت سابق - دلالت ندارد كه اين سخن ، كلام مستقلى از پيامبر صلى الله عليه و آله ، و چيزى غير از همان قضيه سمره باشد . 9 . شيخ طوسى ، در « التهذيب » « 1 » ، با سند خود ، از هارون بن حمزة الغنوى ، از امام صادق عليه السلام ، در مورد اين قضيه كه شخصى شاهد معامله‌اى بود كه در آن شتر مريضى را در معرض فروش گذاشته بودند ، مردى آمد و شتر را به ده درهم خريد . شخص ديگرى آمد و گفت در اين معامله شريك مىشوم ، دو درهم مىدهم ، سر و پوست شتر مال من باشد ؛ از قضا بيمارى شتر بهبود يافت ، و قيمت آن به چندين دينار افزايش يافت ؛ نقل كرده كه امام عليه السلام فرمود : يك پنجم افزايش قيمت شتر براى آن شريك است ؛ و اگر شريك بگويد : سر و پوست شتر را مىخواهم « 2 » ، از او پذيرفته نمىشود ؛ زيرا اين ضرار است . اگر يك پنجم قيمت به او داده شود ، حق او داده شده . « 3 »

--> ( 1 ) . تهذيب الاحكام ، ج 7 ، 80 ، ح 56 ، باب ابتياع الحيوان . ( 2 ) . و بديهى است كه اين درخواست مستلزم كشتن شتر است . ( 3 ) . وسايل الشيعه ( اسلاميه ) ، ج 13 ، ص 49 ، ح 1 ، باب 22 ، از ابواب بيع الحيوان . وسايل الشيعه ( بيروت ) ، ج 18 ، ص 275 ، ح 23659 : « مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ ، بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِسْحَاقَ شَعِرٍ ، عَنْ هَارُونَ بْنِ حَمْزَةَ الْغَنَوِى ، عَنْ أَبِى عَبْدِاللَّهِ عليه السلام ، فِى رَجُلٍ شَهِدَ بَعِيراً مَرِيضاً وَهُوَ يُبَاعُ ، فَاشْتَرَاهُ رَجُلٌ بِعَشَرَةِ دَرَاهِمَ ، وَأَشْرَكَ فِيهِ رَجُلًا بِدِرْهَمَيْنِ بِالرَّأْسِ وَالْجِلْدِ ؛ فَقُضِى أَنَّ الْبَعِيرَ بَرَأَ فَبَلَغَ ثَمَنُهُ دَنَانِيرَ ؛ قَالَ فَقَالَ : لِصَاحِبِ الدِّرْهَمَيْنِ خُمُسُ مَا بَلَغَ ؛ فَإِنْ قَالَ أُرِيدُ الرَّأْسَ وَالْجِلْدَ ؛ فَلَيْسَ لَهُ ذَلِكَ ؛ هَذَا الضِّرَارُ ؛ وَقَدْ أُعْطِى حَقَّهُ إِذَا أُعْطِى الْخُمُسَ . وَبِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَيْنِ ، مِثْلَهُ » .