الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

38

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

كند كه زن مجبور شود مهريهء خود را ببخشد . « 1 » آيهء چهارم : در آيه 12 سوره نساء مىفرمايد : « « . . . مِنْ بَعْدِ وَصِيّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ . . . » ؛ . . . پس از انجام وصيتى كه به آن سفارش شده ، و اداى دين ؛ به شرط آن‌كه ( از طريق وصيت و اقرار به دين ) به ورثه ضرر نزند . . . » . در اين آيهء شريفه نهى كرده از اين‌كه وصيت كننده در وصيت نامه خويش به وارث ضرر وارد كند و مانع از حقوق او شود ، بدين نحو كه وصيت هايى كند كه اجحاف در حق ورثه باشد ، يا باعث شود بعضى از آن‌ها به حق خود نرسند ؛ يا به نيّت اين‌كه مال به ورثه نرسد اقرار به دينى كند كه مديون نيست ! « 2 » . تعبير به « جنف » « 3 » در آيهء 182 سوره بقره نيز اشاره به همين معنا دارد ، آن‌جا كه مىفرمايد : « « فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ . . . » ؛ و كسى كه از انحرافِ وصيت‌كننده ( و تمايل يك جانبه او به بعض ورثه ) ، يا از گناه او ( كه مبادا وصيّت به كار خلافى كند ) بترسد ، و ميان آن‌ها را اصلاح دهد ، گناهى بر او نيست ( و مشمولِ حكم

--> ( 1 ) . در اين صورت آيهء مزبور حاكم بر عمومات « جواز رجوع در ايام عدّه » خواهد بود . ( 2 ) . در اين صورت آيهء مزبور حاكم بر عمومات « تسلّط مردم بر اموالشان » خواهد بود . ( 3 ) . تعبير به « جنف » ( بر وزن كنف ) كه به معناى انحراف از حق و تمايل يك جانبه است ، اشاره به انحرافاتى است كه ناآگاهانه دامن‌گير وصيت كننده مىشود . و تعبير به « إثم » اشاره به انحرافات عمدى است .