مقام اوّل : مدرك قاعدهء « لا ضرر » شكّى نيست كه نفى ضرر و ضرار ، از امورى است كه عقل مستقلًا به آن حكم مىكند « 1 » ؛ علاوه بر آن‌كه مواردى از آيات قرآن نيز شاهد بر آن بوده ، و بسيارى از روايات نيز بر آن دلالت دارند . « 2 » شواهد قرآنى دلالت كننده بر نفى ضرر آيهء اوّل : خداوند متعال در آيه 233 سورهء بقره مىفرمايد : « « . . . لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ . . . » ؛ . . . نبايد بر

--> ( 1 ) . شك نيست كه موارد فراوانى از قاعده لا ضرر ، تحت قاعده عقلى قبح ظلم داخل‌مىشود - مانند خيار غبن فاحش - ولى نمى توان ادعا كرد كه عقل ، در فهم قبح تمام موارد قاعده لا ضرر مستقل باشد ؛ بنابراين دليل عقل تمام موارد آن را پوشش نمىدهد . ( 2 ) . و اما اجماع ، در بعضى از موارد ، قاعده لا ضرر مجمع عليها است - مانند خيار غبن - ولى اجماعى بر تمام موارد قاعده وجود ندارد ؛ علاوه بر اين‌كه بر فرض وجود اجماع ، اجماع مدركى است و حجّت نمىباشد .