الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

20

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

وجه تمايز مسائل اصولى وجه تمايز مسائل اصولى از مسائل فقهى و قواعد فقهى و ساير علوم ، امور زير است : 1 . اين مسائل به جهت نياز فقيه در تشخيص وظايف كلى مكلّفين آماده شده است ؛ و به اين وجه از علوم ادبى و امثال آن ، كه فقيه بىنياز از آن‌ها نيست جدا مىشود ؛ چرا كه اين علوم براى نياز فقيه آماده نشده‌اند . به همين وجه بحث از صيغه امر و ماده امر ، و همچنين مشتق و امثال آن ، جزو ابحاث اصولى تلقى مىگردند ؛ زيرا اين مباحث به جهت نياز فقيه آماده شده‌اند ، هر چند شبيه مباحث لغوى و ادبى هستند . 2 . نتايج مباحث اصولى ، احكام و وظايف كلّى است . بنابراين بحث از حجّيت استصحاب در شبهات موضوعيه ، و همچنين برائت و احتياط كه در شبهات موضوعيه جارى مىشود ، و امثال آن ، از مباحث اصولى نيست ، زيرا نتايج آن ، احكام و وظايف شخصى است . 3 . اين مسائل اختصاص به باب و موضوع معينى ندارند ، بلكه تمام موضوعات در تمام ابواب فقه - هر كجا مصداقى براى آن پيدا شود - را در بر مىگيرند . پس بحث از هيأت امر ، و مادّهء آن ، و مباحث عموم و خصوص ، و مباحث ادلّهء اجتهاديه و اصول عمليّه ، و احكام تعارض ، و غير اين‌ها ، اختصاص به موضوع يا باب