الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

144

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

استعمال آب ، ترس از تلف يا زياد شدن مرض را دارد ، بر روى آن مسح كند . . . » . سپس مىگويد : دليل ما بر اين حكم ، قول خداست كه مىفرمايد : « وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » « 1 » ؛ و اين كه اگر حكم به وجوب كندن جبيره كنيم موجب حرج است ؛ سپس به اجماع و به برخى از اخبار استدلال كرده ، ولى به قاعدهء « لا ضرر » استدلال نكرده است . مثل همين استدلال را در بسيارى از مسائل تيمّم مىتوان ديد . 2 . محقّق ، در « معتبر » « 2 » در مسأله ترس از زياد شدن مرض ، يا كندى خوب شدن آن ، يا ظاهر شدن عيبى در اعضاء ، حكم به جواز تيمّم مىدهد ؛ سپس دليل آن را آيهء شريفهء : « وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » و ادلّه ديگرى ذكر مىكند ؛ و به قاعده « لا ضرر » استدلال نمىكند . 3 . علّامه در « تذكره » « 3 » براى جواز تيمّم هنگام ترس از ايجاد عيب در بدن به واسطهء استعمال آب ، به آيهء شريفهء : « وَ مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ » استدلال كرده ، و به قاعدهء « لا ضرر »

--> ( 1 ) . سورهء حج ( 22 ) ، آيهء 78 . ( 2 ) . المعتبر فى شرح المختصر ، ج 1 ، ص 365 . ( 3 ) . تذكرة الفقهاء ، ج 2 ، ص 160 .