تهيه ونشر مؤسسه بوستان كتاب قم

72

مرزبان وحى و خرد ( يادنامه مرحوم علامه سيد محمد حسين طباطبائي قدس سره ) ( فارسى )

علّامه و برادرشان با اساتيد قوى آن روزِ حوزهء نجف اشرف ، مانند مرحوم شيخ محمد حسين اصفهانى معاشر بوده‌اند كه بعدها از ايشان با احترام خاصى ياد مىكردند ، مدت مديدى نيز از دروس و تعليمات مرحوم بادكوبه‌اى كه حكيم و فيلسوفى به كمال رسيده بود بهره‌بردارى مىكنند . سخن كوتاه اين كه در مدت يازده سال توقف در نجف اشرف ، مرحوم علّامه و برادر شان از محضر مرحوم حاجى ميرزا على آقا قاضى بهره‌هاى فراوان اخلاقى و عرفانى و از مرحوم نائينى در فقه و اصول و از مرحوم آقاى سيد ابوالحسن اصفهانى در فقه و از مرحوم آقاى شيخ محمد حسين اصفهانى در فقه و اصول و از مرحوم آقاى سيد حسن بادكوبه‌اى در فلسفه و از مرحوم سيد ابوالقاسم خوانسارى در رياضيات عالى و از مرحوم آقاى حجت در رجال و بالأخره از جمعى ديگر از اساتيد در رشته‌هاى ديگر درك فيض مىكنند . فراموش نكنيم در تمام اين مدت كه اين دو برادر مشغول درس و بحث بودند و روح خود را از فراگيرى بهترين مباحث از عالىترين اساتيد سيراب و راضى مىكردند ، هر وقت دل‌تنگى از ايام داشتند از حضور آرام بخش آقاى قاضى بهره‌گيرى كرده صراط مستقيم را باز مىيافتند . تنها مشكل لاينحل آن‌ها تنهايىِ خانم بود ، زيرا او فرزند خانواده‌اى مرفه از مالكين تبريز و در نعمت فراوان و آب و هواى لطيف آذربايجان رشد يافته بود و اينك مدت مديدى در شرايط زندگى نامطلوب به دور از هرگونه دوست و آشنا . . . ؟ اما مهم‌تر از همهء اين‌ها اين كه مدتى بعد از فوت اولين فرزند ، خداوند فرزند ديگرى به آن‌ها اعطا مىفرمايد ولى سال بعد او هم به سرنوشت برادرش دچار شده از دست مىرود و دردها و مشكلات گذشته تجديد مىشوند . مدتى بعد فرزند ديگرى به وجود مىآيد و متأسفانه او هم فوت مىكند و طبعاً موضوع فوت فرزندان مسئله ساز مىشود . مرحوم آقاى قاضى كه از خويشان آنان بوده گاه گاهى به منزل ايشان رفت و آمد داشته و ضمن اين‌گونه تفقّدها از خانم هم احوال پرسى غيابى يا حضورى مىكرده است . در يكى از اين برخوردهاى حضورى بعد از سلام عليك خطاب به خانم مىگويد : « دخترعمو ناراحت نباش اين بار فرزند شما فوت نمىشود ، او پسر است و نام او عبدالباقى است » . مادرم قضيه فوق را به خود اين جانب گفت و اضافه كرد : وقتى آقاى قاضى اين خبر را داد هنوز پدرت نمىدانست فرزند جديدى در راه است .