هر كس دنياى فانى و زينتهاى زائل شدنى آن را بخواهد و از طريق آخرت اعراض كند ، ما در بخشش عطاهاى اين دنيا به او تعجيل مىكنيم ، چون چنين شخصى براى خود غير اين دنياى فانى و مادّى زندگى ديگرى قائل نيست و در واقع منكر زندگى آخرت است و كسى كه منكر آخرت باشد ، ديگر ايمان به خدا و رسولان او نيز براى او معنا نخواهد داشت ، آنگاه مىفرمايد : اين عطا و بخشش پيرو ارادهء ماست كه به هر كس كه بخواهيم باز هم به تعدادى كه بخواهيم عطا مىكنيم و اصل اين عطا و مقدار آن به ارادهء غير خدا بستگى ندارد ، لذا فقط ارادهء خدا غالب است و در نهايت اين شخص كه دنيا را به عنوان مقدّمهء آخرت ندانسته ، بلكه مقصود و غرض خود را محصور در دنيا نموده ، در آخرت خداوند جهنم را جزاى او قرار مىدهد تا حرارت آن را بچشد ، در حالى كه مذموم و دور از رحمت و مغفرت حقّ باشد . ( 19 ) ( وَ مَنْ أَرادَ الْآخِرَةَ وَ سَعى لَها سَعْيَها وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ كانَ سَعْيُهُمْ مَشْكُوراً ) : ( و هر كس آخرت را بخواهد و همه كوشش خود را براى آن به كار بندد و مؤمن هم باشد پس ايشان سعيشان پذيرفته شده و مأجور خواهند بود ) ، در مقابله با آيهء قبل كه حال دنيا طلبان را بيان فرمود ، در اين آيه به شرح كسانى مىپردازد كه همهء همّ و غم خود را صرف آخرت نموده‌اند و در طول زندگى اعمال خود را در جهت كسب حيات اخروى تنظيم كرده‌اند و در عين حال مؤمن هستند ، يعنى اين سعى و مجاهدهء آنها براى آخرت ، اولا ) بايد كمال جديّت را داشته باشد و ثانيا ) اين سعى مقرون به ايمان بوده ، يعنى اقرار به توحيد ، نبوّت و معاد « 1 » داشته باشد و در كنار آن با انجام تكاليف و آمادگى قيام به مقدّمات آن كمال سعى خود را براى برگرفتن عمل خود از ضروريات عقل يا حجّت شرعيّه داشته باشد ، اينچنين كسى ، خداوند عمل او را به بهترين وجه قبول نموده و كوشش او را مىستايد و ستايش خداوند در برابر عمل بنده ، عبارتست از تفضّل بر او .

--> ( 1 ) . ايمان كامل توام با عدل و امامت است . ( مترجم )