پيشگفتار بسم الله الرحمن الرحيم در درازناى تاريخ بشر ، و در راستاى اين راه طى شده ، چند چهرهء درخشان وجود دارند كه اين راه ناهموار و پر فراز و نشيب و تاريك را روشن كرده رهروان را به پيمودن راه ، و حركت به سوى مقصد ، بر مىانگيزند . اين چهره‌ها در نقطه عطفها و پيچهاى خطرناك ، پرچمهاى راهنمايى هستند كه پيوسته سالكان راه كمال و جويندگان رشد و تعالى را راهنمايى مىكنند ، و به فراز مىخوانند . در سده‌هاى اسلامى ، بويژه در سده‌هاى چهارم و پنجم هجرى ، از اين چهره‌ها بسيار داريم كه همگى بر چكادهاى متعدد سلسله كوههاى فرهنگ اسلامى ، و در واقع فرهنگ انسانى ، بر افراشته شده‌اند . ليكن برخى از آنان در چنان جايگاه بلندى قرار دارند كه ، هميشه دستخوش ابرهاى پر پشت تعصب و اختلافات فرقه‌اى گرديده از چشمها پنهان مانده‌اند ، و برخى ديگر در پس قله بلندى كه خود برافراشته‌اند به چشمها نمىآيند . سيّد رضى ، گرد آورندهء نهج البلاغه ، به هر دو مانع ديد دچار است ، و در تارهاى گزافه‌هاى موافقان و مخالفان متعصب گرفتار . اثر جاويدانى مثل نهج البلاغه ، كه به حق و بسزا در تاريخ فرهنگ انسانى ، پس از قرآن جاى دارد ، در چشم مخالفان ، از شدّت تنگ نظرى و باورهاى كوتاه مذهبى و تعصبهاى كور فرقه‌اى ، گردآورنده را پنهان ساخته است و مىكوشند با برانگيختن گرد و خاك ، وى را از نظرها بيشتر پنهان دارند ، و در درستى كار او تخم شك در دل ديگران بكارند ، و در چشم موافقان نيز ، شدّت دوستى ، و تحت تأثير كار گرانسنگ و بزرگ او قرار گرفتن ، مانع روشن شدن حقيقت وجودى وى شده است .