ابن خلّكان را تكرار كرده‌اند ، ليكن دلايلى نيز ابراز داشته‌اند . دو نكته در اين ميان مطرح است : نخست آنكه گرد آورنده و سازندهء اين سخنان سيد مرتضى است ، دوم آنكه همهء اين سخنان يا بيشتر آنها ساختگى است و به على نسبت داده شده است . نكتهء نخست از سر ناآگاهى است ، زيرا سيّد رضى در ديباچهء نهج البلاغه مىگويد كه كتاب خصائص را نوشتم و در آنجا . . . و هيچ كس نگفته است كه كتاب خصائص نوشتهء سيّد رضى نيست ، و نيز در كتابهاى ديگرش مانند : مجازات آثار النبوية ( ص 41 ) ، و در چهار جاى ديگر آن ، و در كتاب حقايق التأويل ، از كتاب ديگر خود نهج البلاغة نام مىبرد ، بنا بر اين انتساب آن به سيّد مرتضى ، سخنى بى پايه و نادرست است . در مورد ساختگى بودن همه يا برخى از خطبه‌ها و دلايلى كه براى اين ادّعا ارائه شده است در كتب مفصّل پاسخ داده شده است . « 1 » تنها يك نكته در اينجا يادآورى مىشود ، و آن اين كه برخى از خطبه‌ها و نامه‌ها و كلمات قصار نهج البلاغه در منابع و مآخذى نقل شده است كه آن منابع و مآخذ مورد قبول و اطمينان مخالفان هست و لذا نمىتوانند منكر صحّت آن سخنان بشوند ، پس اگر آن سخنان مسلّما از امير المؤمنين على است ، با توجه به سبك سخن ، و شيوهء بيان ، و چگونگى لفظ و معنى ، يا شكل و محتوا ، ديگر سخنان به چه كسى مىتواند تعلّق داشته باشد ؟ آيا سيّد رضى و يا سيّد مرتضى كه خود كتابهاى فراوان دارند ، مىتوانند اين چنين سخن بگويند كه يكى در رديف خاكيان باشد ، و ديگرى فراتر از

--> ( 1 ) . براى آگاهى بيشتر به كتابهاى زير مراجعه كنيد : جاحظ ، البيان و التبيين ، عباس محمود العقاد ، عبقريه امام على ، استاد شهيد مرتضى مطهرى ، سيرى در نهج البلاغه ، سيد محمد مهدى جعفرى ، پژوهشى در اسناد و مدارك نهج البلاغه ، آشنايى با نهج البلاغه ، پرتوى از نهج البلاغه ، آموزش نهج البلاغه ، سيد عبد الزهرا حسينى ، مصادر نهج البلاغه و اسانيده ( چهار جلد ) ، استاد عليخان عرشى هندى ، استناد نهج البلاغة ، ترجمهء دكتر سيد مرتضى شيرازى ، دكتر طه حسين ، على و فرزندان ، مسعودى ، على ابن الحسين ، مروج الذهب ، ترجمهء ابو القاسم پاينده ، ابن الجوزى ، تذكرة الخواص .