سيد محمد مهدى جعفرى

52

سيد رضى ( فارسى )

هبة اللّه بن حسن اسطرلابى ( ف . 534 ه ) آن را به يك صد و چهل و يك باب ، در انواع شعر ، تقسيم بندى كرده و درّة التّاج في شعر ابى الحجّاج ناميده است . سيد رضى اشعار خوب آن را برگزيده و به ترتيب حروف الفبا مرتب كرده الحسن من شعر الحسين ناميده است . و اين كار را در روزگار زندگى شاعر انجام داده است . مىگويند : سيّد رضى آن را النظيف من السخيف ناميده است . حقايق التأويل في متشابه التنزيل احمد بن على داودى در كتاب عمدة الطالب ( ص 170 ) از ابو الحسن عمرى نقل مىكند كه گفته است : تفسير قرآنى منسوب به رضى را ديده است كه نيكوست و در بزرگى مانند تفسير ابو جعفر طبرى [ يا به قولى : ابو جعفر طوسى ] بلكه بزرگتر بوده است . « 1 » علامهء امينى در الغدير ( 4 - 198 ) مىنويسد : حقايق التأويل تفسير سيد رضى است كه در كتاب مجازات آثار النبوية يك جا به نام حقايق التأويل ياد مىكند ، و در جاى ديگر به كتاب بزرگ در متشابهات قرآن نام مىبرد . نجاشى از آن به حقايق التنزيل تعبير كرده ، صاحب عمدة الطالب آن را المتشابه في القرآن مىنامد . ابن جنى ، استاد سيد رضى ، به عنوان تقريظ بر اين كتاب مىنويسد : رضى كتابى در معانى القرآن تصنيف كرده است كه مانند آن نمىتوان يافت . « 2 » خطيب بغدادى در تاريخ بغداد از قول استادش احمد بن محمد ( ف .

--> ( 1 ) . آنچه از اين تفسير بزرگ هم اكنون در دست است و به چاپ رسيده ، جلد پنجم آن ، در تفسير آيات متشابه سورهء آل عمران تا آيهء 48 سورهء نساء مىباشد . ( 2 ) . توضيحات ذيل اين كتاب از مقالهء « سيد رضى مؤلف نهج البلاغه » از حجت الاسلام على دوانى در كتاب نهج البلاغه و گردآورندهء آن از بنياد نهج البلاغه ، صفحات 112 و 113 خلاصه شد .