سيد محمد مهدى جعفرى

17

سيد رضى ( فارسى )

الفهرست ، همه گواه اين مدعا هستند . از لحاظ مذهبى ، آل بويه به تسامح مشهورند كه مىتوان آن را به چند علت نسبت داد : 1 - آل بويه علاقه‌مند به ادامهء فرمانروايى خود در ميان مردم ايرانى و عرب و تركى بودند كه اكثريت عظيم آنان مذهب سنّى داشتند ، و لذا نمىخواستند با از ميان برداشتن خليفهء عباسى و جانشين كردن شخصى از علويان ، خشم و ناخشنودى و شورش عامّه را عليه خود بر انگيزند . 2 - فرمانروايانى مانند سامانيان ، و بعدها ، غزنويان و سلجوقيان در كمين بودند تا بهانه‌اى عليه آل بويه به دست آورند و آنان را از ميان بردارند ، و طرفدارى آنان از شيعيان و علويان اين بهانه را فراهم مىكرد . 3 - اگر آنان شخصى از علويان را بر مسند خلافت مىنشانيدند ، به فرض قبول عام يافتن ، خود را ناچار مىديدند كه از روى ايمان و اعتقاد ، از وى فرمان ببرند و در واقع فرمانبردار و امير و سردار سپاه خليفه باشند ، در حالى كه با خلافت عبّاسيان ، چون اعتقاد و ايمانى به حقانيت و مشروعيت آنان نداشتند ، خليفه بازيچه دست آنان بود ، و خود فرمانروا بودند ، و هر گاه خليفه‌اى را با خود ناسازگار مىديدند ، كور مىكردند و از مسند بر مىداشتند و خليفهء ديگرى فرمانبردار ، به جايش مىگماشتند . 4 - علاوه بر عوامل سياسى ، عوامل اقتصادى و فرهنگى نيز آنان را وا مىداشت كه به سياست خود ادامه دهند ، و حتى گاه چشمداشت به مال و زر و سيم باعث مىشد كه علويان را دستگير و اموالشان را مصادره كنند و خودشان را به زندان بيندازند . چنان كه عضد الدوله ، محمد بن عمر بن يحيى علوى حسينى ، رئيس علويان عراق را گرفت و يك ميليون دينار از اموال او را مصادره كرد . همچنين ابو احمد حسين بن موسى موسوى ، پدر سيّد رضى ، و برادر او ابو عبد اللّه را در بند كرد و به شيراز فرستاد و چند سال در قلعهء اصطخر در زندان بودند .