در ادامه گفتار ، به مناسبت هر موضوع و به صورت منظم ، مواردى از خردورزى كلينى در كافى را نشان خواهيم داد . همواره بايد بر اين ويژگى كافى انگشت نهاد ، كه اين كتاب از دقت فوق العاده و امانت در گزارش احاديث برخوردار بوده ، اسناد روايات را به طور كامل آورده است . بى جهت نبوده كه عنوان پرافتخار « ثقة الاسلام » به دليل آن استوار نگارى كم نظير ، نصيب كلينى شده است . بى شك اين توفيق بزرگ الهى بى دليل قريب محدث بزرگ شيعه نشده است ؛ بلكه با توجه به وضعيت دشوار ارتباطات در عصر او و مشكلات فراوان آن روزگار ، چنين وثاقت و امانت ورزى ، حاصل خون دل‌هاى بسيار ، رنج‌هاى جانكاه فراوان و مجاهدت‌هاى دامنه‌دار بوده است . راستى كه دست مريزاد و آفرين بر آن همه افتخار آفرينى در عرصهء پژوهش و فرهنگ . كيفيت و كميت زمان نگارش زمان نگارش كافى از نظر كمى و كيفى ، ويژگى داشته است . از نظر كمى ، زمانى طولانى در حدود دو دهه را در بر مىگرفته است و از نظر كيفى نيز زمانى كاملًا بحرانى و پرماجرا ، يعنى زمان غيبت صغراى امام زمان عليه السلام بوده است كه دربارهء آن بعداً ، گفتگو خواهيم كرد . انگيزه نگارش : انگيزهء نگارش كافى نيز ، آن‌گونه كه در مقدمهء آن از زبان مؤلف گرانقدرش آمده است ، بسيار مهم و با ارزش بوده است . انگيزه نگارنده ، استوارنگارى و عرضهء مجموعه‌اى صحيح و سودمند براى رفتار بوده است . او مىخواسته اثرى پديد آورد كه پيراسته و متقن بوده ، بر خلاف جوامع و منابع حديثى تا آن روزگار ، علاوه بر جامعيت ، از روايات ضعيف و غيرقابل اعتماد تهى باشد و بايد گفت ، در مجموع ، كلينى به خوبى از عهدهء اين امر برآمده و توانسته آرمان خود را از نگارش كافى محقق سازد . « 1 »

--> ( 1 ) . ر . ك : بحار الانوار ، ج 105 ، ص 75 ، ( ديدگاه محقق كركى دربارهء كافى ) ، مؤسسة الوفاء ، بيروت ، چاپ دوم ، 1403 ق ؛ همان ، ج 104 ، ص 190 ، ( ديدگاه شهيد اول دربارهء كافى ) ؛ همان ، ج 107 ، ص 70 ، ( ديدگاه علامه محمدتقى مجلسى دربارهء كافى ) ؛ نيز ر . ك : فيض كاشانى ، الوافى ، ج 1 ، ص 6 .