محمد قنبرى

13

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

مرحوم محقق بعد از كلام فوق مىگويد : از شاگردان حضرت جواد عليه السلام دانشمندانى بودند ، از قبيل : حسن بن سعيد ، برادرش حسين بن سعيد ، احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى ، احمد بن محمد بن خالد برقى ، شاذان ابوالفضل قمى ، ايوب بن نوح بن دراج ، احمد بن محمد بن عيسى و غير آنها كه اگر بخواهيم ايشان را نام ببريم به درازا خواهد كشيد . كتاب‌هاى ايشان هم اكنون بين اصحاب منقول است و بر علم ناب ايشان دلالت دارد . « 1 » 5 . شهيد اول ( مقتول به سال 786 هجرى ) - بنابر نقل صاحب وسائل الشيعة از كتاب الذكرى - در اين بارهء كلامى مشابه سخن محقق دارد . شيخ حر مىنويسد : شهيد در كتاب ذكرى دربارهء وجوب پيروى از مذهب اماميه وجوه متعددى را ذكر مىكند ، از جمله : اتفاق امت بر طهارت ائمه اثناعشر عليهم السلام و شرافت اصل و نسب و ظهور عدالت ايشان است كه شيعه به حد تواتر از ايشان نقل مىكند و راهى براى انكار باقى نمىماند ، تا آن‌جا كه از پاسخ سؤالاتى كه از حضرت صادق عليه السلام مىشد ، چهارصد رساله تأليف نمودند و از شاگردان معروف آن حضرت ، نام چهار هزار نفر كه اهل عراق و حجاز و خراسان و شام بودند تدوين گشت . و همچنين از حضرت باقر عليه السلام نيز روايت نمودند . رجال ساير ائمه عليهم السلام نيز معروف و مشهورند و كتاب‌هايى تأليف نمودند كه نام بسيارى از ايشان را علماى عامه در كتاب‌هاى رجال خود آورده‌اند . « 2 » 6 . محقق داماد ( م 1040 يا 1041 ) در كتاب رواشح مىنويسد : مشهور اين است كه اصول اربعمأة تأليف چهارصد مؤلف از اصحاب حضرت صادق عليه السلام مىباشد ، بلكه در مجالس اخذ و سماع و روايت از آن حضرت و رجال آن امام ، حدود چهار هزار نفر بودند و كتب ايشان بسيار است . . . اما آن مقدار كه اعتبار آنها مستقر و ثابت است ، تعديل بر آنها انجام مىگيرد و اصول ناميده مىشود ، همين اصول چهارصدگانه است . « 3 »

--> ( 1 ) . همان مدرك ، ص 73 . ( 2 ) . همان مدرك ، ص 77 . ( 3 ) . الذريعه الى تصانيف الشيعه ، ج 2 ، ص 120 - 130 .