آب دجله دادند . « 1 » بارى ، كتاب التكليف را شلمغانى در حال استقامت نوشته ، چنان‌كه شيخ الطائفه رحمه الله در كتاب غيبت از ابى الحسين محمد بن فضل بن تمام از شيخ‌شان نقل مىكند : « كه شلمغانى هنگامى كه مشغول تأليف كتاب تكليف بوده ، پس از اصلاح هر باب از آن ، آن را به نظر جناب شيخ ابوالقاسم حسين بن روح رضى الله عنه مىرساند ، و پس از عرضه بر آن جناب و حك و اصلاح و تصحيح در محضر آن بزرگوار ، بيرون مىآمد و آن تصحيح شده را نقل مىنمود . و ما از آن استنساخ مىكرديم » . « 2 » شلمغانى خبيث السريره مستقيم الظاهر در هنگام تأليف كتاب التكليف در بلدهء سكونت سفراء امام غايب عليه السلام ، هر باب كتاب خويش به عرض سفير وقت مىرساند و در محضر وى ، حك و اصلاح مىكند و تصحيح شده را نقل مىكند و در دسترس استنساخ مىگذارد ، اما كلينى عظيم رحمه الله از انجام چنين وظيفه‌اى در هنگام تأليف كتاب كافى ، مسامحه مىنمايد ! حاشا . با اعتماد به اين قرائن مذكوره و قرائن غير مذكوره در اين مقاله ، دعواى اطمينان به

--> ( 1 ) . اين‌كه دربارهء شلمغانى اطالهء كلام دادم به انگيزهء توجه دادن نظر شريف خوانندهء عزيز به رويدادهاى در عصر غيبت صغرى بوده است و به بهانهء بررسى حادثهء شلمغانى ، طبعاً حوادث ديگرى را خواهند متذكر شد و اما شرح حال اجمالى « شريعى ، نميرى ، هلالى ، بلالى » كه در توقيع مبارك آمده بدين قرار است : 1 . شريعى : ابو محمد حسن شريعى از اصحاب امام هادى و امام حسن عسكرى عليهما السلام است كه بعد از عسكرى مدعى بابيّت شد و توقيع در لعن او صادر شد ، و پيروان وى به نام شريعيّه از طوائف حلوليه از غلاتند . 2 . محمد بن نُصير نُميرى نيز از اصحاب امام عسكرى عليه السلام است كه پس از شهادت آن حضرت ، مدعى مقام ابوجعفر محمد بن عثمان عمرى شد و به ادعاى نبوت و رسالت برخاست ، پيروان او نيز از فرق حلوليه و به نام نميريّه ناميده شدند . 3 . ابوجعفر احمد بن هلال غَبَرتائى از اصحاب امام يازدهم عليه السلام كه از غلاة و منكر نيابت ابو جعفر عمرى بوده . 4 . ابوطاهر محمد بن على بن بلال نيز از اصحاب حضرت عسگرى عليه السلام است كه سفارت جناب ابو جعفر عمرى را منكر بوده و خود مدعى سفارت از ناحيهء حضرت صاحب الامر عليه السلام بوده است . مأخذ و مصادر اين امور مذكوره ، كتاب غيبت شيخ طوسى و كمال الدين صدوق و احتجاج طبرسى و تاريخ كامل ابن اثير و مقالات شيخ اشعرى ، و الفرق بين الفرق بغدادى ، و كتب رجال است كه براى اجتناب از تطويل از ثبت صفحات مربوطه مأخذ و مصادر اغماض نموده و مطالب را به طور خلاصه نگاشتيم . ( 2 ) . كتاب الغيبة ، ص 239 طبع نجف اشرف .