محمد قنبرى
557
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
نقد و بررسى : آنچه در كلمات و نظرات آقاى بهبودى صحيح و درست و قابل استفادهء مردم و مورد تقدير است كم نيست از جمله اينكه : « كتاب بحار الأنوار ، چنانكه از نام آن پيداست و بنده هم عرض كردم به منظور جمعآورى مؤلفات شيعه و احياى تراث اهل بيت و محافظت آن از دستبرد حوادث و فتنههاى تاريخ تأليف شده است » . يا « باز با خود فكر مىكند چه بسا در تاريخى بعد از عهد من ، كتابهاى شيعه - آنها كه با زحمات من احيا شده است - مجدداً دستخوش فنا و نابودى و آتشسوزى گردد ، و زحمات من به كلى بىنتيجه بماند لذا تصميم مىگيرد به تأليف كتابى جامع به نام بحار الأنوار دست بزند ، و در عوض فهرستبندى و اشاره ، به جاى حديث ، عين حديث را در ذيل عناوين مناسب درج كند تا اگر همهء كتابها از بين برود لااقل يك نسخه از مجموع كتاب بر جا بماند ، همهء كتابهاى شيعه زنده بماند ، و هر كسى مايل باشد بدون سرگردانى و تحمل زحمت و مراجعه به فهرستها و نسخهها بتواند از احاديث كتاب بحار الأنوار كسب فيض كند » . يا « چون بحار الأنوار همهء مسائل مذهبى را طى عناوين و فصول مناسب مطرح كرده است درست شبيه دايرة المعارف است كه استفاده از آن و رسيدن به موضوع مورد حاجت مشكلى ايجاد نمىكند » . و . . . اما متأسفانه آنچه در نظرات ايشان قابل تأمل مىباشد نيز كم نيست ، و خوانندگان تيزبين و جستجوگر با بعضى از اصولىترين اشكالات آن در مقالهء حضرت علامه استاد جعفر سبحانى آشنا شدهاند . اين بنده نيز به پارهاى از آنها اشاره مىكند ، و اگر تكرار پيش آمد به خاطر اين است كه مطالب ، قبل از مطالعهء نوشتهء حضرت استاد سبحانى دام ظله به رقم آمده است . آقاى بهبودى فرمودهاند : « اصولًا كسى نمىتواند به كتاب صحيح الكافى اعتراض كند » . و بعد « از اينرو اگر شنيده باشيد همگان به نام كتاب اعتراض مىكنند كه صحيح الكافى ناميدهام » . همچنين : « لذا پيش از اينكه چنين سؤالى مطرح شود نام صحيح الكافى را مورد اعتراض و انتقاد قرار داده و ناشر جلد اول را مجبور كردند كه آن را با