باب در فقه و حكمت و آداب علل شرعى و توحيد و ساير اصول دين و فروع آن مىباشد ، و شيخ صدوق بيشتر كتاب‌هاى خود را بر اساس و شكل آن تأليف نموده است . « 1 » محدث نورى در خاتمهء المستدرك ، فايدهء پنجم ، در مورد برقى مىگويد : از كتاب جامع و بزرگ او ، همهء مصنفين و نويسندگان جوامع حديثى نقل كرده‌اند ، بلكه حتى از او عناوين كتاب‌هاى خويش را گرفته‌اند . « 2 » اين كتاب بزرگ كه امروز اكثر آن از دست رفته نزد مشايخ ثلاثه يعنى كلينى و صدوق و طوسى وجود داشته و هر سه از آن استفاده كرده‌اند « 3 » بدين ترتيب يكى از مآخذ مهم كافى كتاب المحاسن برقى است . ديگر كتاب الجامع احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى كوفى ( متوفاى 221 ق ) است . بزنطى ، از اصحاب حضرت ابوالحسن رضا و ابوجعفر جواد عليهم السلام بوده و نزد ايشان منزلتى عظيم داشته است او را از دستهء دوم اصحاب اجماع دانسته‌اند . يعنى از كسانى كه حديث و روايت نقل شده از ايشان ، اگر به طريق صحيح باشد نياز به وارسى و تحقيق در افراد بعد نيست ، و مقبول و صحيح تلقى مىشود . « 4 » كلينى با يازده طريق از سلسله مشايخ خود از اين كتاب نقل مىكند . « 5 » طبق يك نقل ، اين كتاب تا عصر محقق حلى صاحب شرايع موجود بوده است . « 6 » سوم كتاب نوادر الحكمة محمد بن احمد بن يحيى بن عمران اشعرى قمى است . نجاشى در مورد اين كتاب مىگويد : اين كتاب ، كتاب بزرگ و خوبى است ، و علماى قم آن را به نام دبهء شبيب معرفى مىكردند ، و شبيب بقالى بود كه در دبهء چرمى خودش كه خانه‌هاى فراوان داشت انواعى از روغن قرار داده و طبق خواست مردم به آنها مىفروخت . « 7 »

--> ( 1 ) . روضات الجنات ، ج 1 ، ص 13 ، چاپ اول ، به نقل از مقدمهء محدث ارموى بر كتاب المحاسن ، صفحه ج . ( 2 ) . المستدرك ، ج 3 ، ص 552 . ( 3 ) . مقدمه كتاب المحاسن ، صفحات ج ، د ، و . ( 4 ) . رجال كشى ، ص 556 ؛ اعيان الشيعه ، ج 3 ، ص 140 - 141 . ( 5 ) . الاعلام الهادية الرفيعه ، ص 24 - 26 . ( 6 ) . منقول از افادات آية اللَّه العظمى بروجردى رضوان اللَّه عليه در دروس فقه خود . ( 7 ) . رجال نجاشى ، ص 269 .