كيهان فرهنگى بنا شد كه اين تحرير جديد به چاپ رسد اما به هر علتى بود همان نسخهء اوليهء آن به طبع رسيد . ذكر تمام تغييرات صورت گرفته ، در اينجا چندان ضرورتى ندارد ، تنها در اينجا به ذكر دو تغيير اكتفا مىكنيم : يكى در همين ترجمه ابوحمزه كه گفته شده بود : نجاشى از محمد بن عمر جعابى ، عبارتى را در مدح ابوحمزه نقل مىكند اما ظاهراً اين عبارت از خود نجاشى است و تتمهء كلام محمد بن عمر جعابى نيست ، « 1 » قسمتى از اشكال چهارم نيز در تحرير جديد به اين صورت درآمده بود : آقاى بهبودى در مقدمهء بحار الأنوار نوشته است كه : - چون اكثر منابع بحار ، به نحو وجاده‌اى به دست مؤلف آن ، رسيده است - از اين‌رو مىبينيم كه علامهء مجلسى هنگامى كه در بحار از يك مسئله فقهى يا كلامى بحث مىكند متذكر مىشود كه اين خبر ضعيف است - چون مأخذ آن ، متواتر نيست - و ليكن درست عين متن آن - و گاه عين سند نيز - در يكى از كتب متواتره به طريق صحيح يا حسن يا موثق ، روايت شده است « 2 » و از اين برخورد علامهء مجلسى دريافته‌اند كه ايشان اعتبار كتب مصدر بحار را با كتب اربعه يكسان نمىدانند و در پاورقى به چند مورد ارجاع داده شده است . نگارنده به اين موارد رجوع كرد ولى هيچ يك ارتباطى به ادعاى ايشان نداشت بلكه بعضى از اين موارد كاملًا بر خلاف مقصود ايشان بود تنها در يك مورد « 3 » ابتدا روايتى از كتاب مسائل على بن جعفر آورده و سپس براى اعتبار بخشيدن به خبر عين آن از كتب اربعه نقل مىشود ولى اين مورد ، تنها دربارهء اين كتاب ( / مسائل على بن جعفر ) است نه دربارهء تمامى منابع بحار يا اكثر آنها - و از مقدمهء بحار الأنوار « 4 » برمىآيد كه مرحوم مجلسى بر خلاف بسيارى از منابع بحار ، به اين كتاب به تنهايى اعتماد نمىكند و از جانب ديگر اصلًا تقسيم خبر به صحيح و حسن و موثق و ضعيف در مورد خبر واحد است نه خبر متواتر . « 5 » بنابراين لازمهء عدم تواتر به هيچ وجه ضعيف

--> ( 1 ) . ر . ك : رجال نجاشى ، ص 296 . ( 2 ) . بحار الأنوار ، ج 25 . ( 3 ) . بحار الأنوار ، ج 80 ، ص 309 . ( 4 ) . بحار الأنوار ، ج 1 ، ص 12 - 30 . ( 5 ) . معالم الدين ، ص 215 .