محمد قنبرى
491
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
سند معتبر روايت مىكند كه : قال رسول اللَّه : اذا بلغكم عن رجل حسن حال فانظروا فى حسن عقله فانما يجازى بعقله : « 1 » ( پيامبر خدا فرمود : اگر شنيديد كه كسى ، داراى كردار نيك است به خوبى خرد او بنگريد زيرا خرد او ملاك پاداش مىباشد ) . بنابراين براى تشخيص صحيح و سقيم در احاديث كتب شيعه ، رجوع به امثال كشف الخفاء و اخبار موضوعه ملاعلى قارى صحيح نيست . نكتهء سوم : بسيارى از تضعيفگران از اهل سنت ، هر روايتى را كه با ذوق و عقيده خود ناسازگار مىبينند رد مىنمايند مثلًا ابن جوزى در مورد حديث ناصحيح مىگويد : الحديث المنكر تقشعر له جلد الطالب و ينفر منه قلبه فى الغالب . « 2 » كه حاصل ترجمه آن ، اين است كه اندام جويندهء حديث ، از شنيدن روايت نادرست به لرزه درآمده و دلش از آن متنفر مىگردد . اين سبك متنشناسى از خطرناكترين آفات احاديث مىباشد زيرا در اين روشن ، پژوهشگر انديشهء خويش را پذيراى روايات قرار نمىدهد بلكه ابتدا عقايدى براى خويش ، تهيه مىبيند و سپس هر روايتى ك با آن ناسازگار باشد طرد مىشود از اينجاست كه بسيارى از ايشان ، اكثر روايات وارده در فضايل اميرالمؤمنين را رد مىكنند به عنوان مثال ، در همين كتاب كشف الخفاء جز روايت « أنت منّى بمنزلة هارون من موسى » ( اى على ، تو نسبت به من بسان هارون نسبت به موسى هستى ) ، باقى روايات وارده در فضيلت مولاى متقيان را ثابت نمىداند . « 3 » با وجود اينكه اكثر اين روايات متواتره بوده « 4 » و
--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، كتاب العقل و الجهل ، باب اول ، روايت 9 ؛ محاسن ، برقى احمد بن محمد بن خالد ، دار الكتب الاسلاميه ، چاپ اول ، تهران ، 1370 ق ، 1330 ش . ( 2 ) . كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 7 . ( 3 ) . همان ، ج 2 . ( 4 ) . به كتبى كه مستقلًا در اين زمينه تأليف شده است رجوع شود مانند عبقات الأنوار مير حامد حسين موسوى هندى ، دلائل الصدق شيخ محمد حسن مظفر ، غاية المرام سيد هاشم بحرانى ، الفضائل الخمسه سيد مرتضى فيروزآبادى و مراجعات ( / امامت و رهبرى على عليه السلام ) سيد شرف الدين موسوى و در خصوص حديث غدير به الغدير شيخ عبدالحسين امينى ، فيض القدير ، يا خلاصة عبقات الأنوار از حاج شيخ عباس قمى و . . . و نيز كتب بالا ، مراجعه شود .