ط ) و به مسجد محل رفت و جزوه‌هاى كافى را روى زمين چيد . در مورد شش مطلب اخير اين نكته بايد گفته شود كه كلينى در اصل ، از مردم رى بوده است و در اواخر عمر به بغداد سفر كرده است ، اين سفر مسلم است ولى علت و خصوصيات آن و مسير سفر روشن نيست ، وقايع بعد از ورود به بغداد نيز ، آن‌چنان معلوم نيست . ى ) چون جامع مذهبى شيعه را عوض آن كه در قم - مهد تشيع - عرضه كند ، در مركز اهل سنت عرضه كرد لذا فقط چند تن معدود قدر او را شناختند و به استماع كتاب او پرداختند . يا ) شايد هم بدين علّت بود كه نوجوان بودند و زبانشان كوتاه . يب ) در هر حال ديگران او را نديده و نشناختند و با كتاب او فقط سال‌ها پس از مرگش آشنا شدند . در مورد سه نكته اخير بايد گفت كه شاگردان ثقة الاسلام كلينى كه از او روايت كرده‌اند ، بسيار مىباشند . در مقدمه كتاب كافى نام 15 نفر از ايشان را ذكر كرده‌اند « 1 » كه نام مشاهير ايشان را در اينجا مىآوريم : 1 . ابوغالب زرارى احمد بن محمد بن محمد بن سليمان « 2 » ( 285 - 368 ) ، در مصاحبه آمده است كه هنگامى كه شيخ كلينى در بغداد كافى را عرضه مىكند تنها دو سال از عمر شريفش باقى مانده بود ، وفات مرحوم كلينى در سال 328 يا 329 رخ داده است بنابراين هنگام عرضهء كافى - به نظر ايشان - سال 326 يا 327 مىباشد ، در اين سال ابوغالب زرارى 41 يا 42 سال داشته و به هيچ‌وجه نوجوان نبوده است . 2 . ابوالقاسم جعفر بن محمد بن قولويه « 3 » ( م 369 ) ، اين شخصيت كه از دانشمندان

--> ( 1 ) . كافى ، ج 1 ، مقدمه از حسين على محفوظ ، متن از محمد بن يعقوب كلينى ، دار الكتب الاسلاميه ، تهران ، 1374 ش ، ص 24 مقدمه . ( 2 ) . رجال نجاشى ، ص 61 ؛ فهرست شيخ طوسى ، ص 40 ؛ رجال شيخ طوسى ، ص 433 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 2 ، ص 280 و خصوصاً رسالهء ابوغالب زرارى در احوال آل اعين ( و تكميل آن از حسين بن عبيداللَّه غضائرى ) ، چاپ شده به وسيلهء سيدمحمدعلى ابطحى همراه با شرح آن ، ص 39 ، 77 ، 102 . ( 3 ) . رجال نجاشى ، ص 89 ؛ رجال شيخ طوسى ، ص 458 ؛ فهرست شيخ طوسى ، ص 77 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 4 ، ص 106 .