محمد قنبرى

443

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

كامل تدوين كرد ؟ و اگر چنين كارى صورت بگيرد ، نسبت به وحدت كلمهء مسلمين ثمربخش خواهد بود ؟ استاد بهبودى : شيعه و سنى در اعتقادات مذهبى و حزب‌گرايى با هم اختلافات شديدى دارند كه اميدى به رفع آن نيست ، مگر بعد از پيروزى انقلاب اسلامى در تمام منطقهء خاورميانه كه سران متعصب فريقين مقهور شوند و از نشر تعصبات خشك و بىثمر باز بمانند ، در نتيجه نسل جديد ، خارج از سيطرهء آنان رشد كند و عقايدى را در مغز خود جا بدهد كه نه سنىِ سنى باشد و نه شيعهء شيعه ، بلكه معجونى از سنى و شيعه باشد . اما در احاديث مذهبى و مسائل تفسيرى ، شيعه و سنى با هم اختلاف چندانى ندارند و اگر احاديث فريقين را پالايش بدهند و صحيح آن را در يك مجموعهء فقهى و كلامى تدوين كنند ، شايد براى شيعه و سنى هر دو شگفت‌آور باشد و تعجب كنند كه چگونه تا اين حد در اصول و مآخذ با هم اتحادنظر دارند . بر روى هم تدوين يك چنين مجموعهء حديثى ، اگر براى نسل قديم مفيد نباشد ، براى نسل جديد كاملًا مفيد است و مىتواند بذر اتحاد را در دل‌ها بيفشاند و يا لااقل بدبينى و دشمنى را از دل‌ها بزدايد ، ولى شرط اصلى آن ، پالايش حديث است و عرضهء صحاح . حديثى كه ناصحيح باشد را مىتوان به افراد خودى تلقين كرد ، اما به حزب مخالف نمىتوان تزريق نمود ، زيرا حزب مخالف مقاومت مىكند و در قدم اول به نقد و اعتراض دست مىزند . كيهان فرهنگى : غير از كتاب بحار الأنوار و تفسير الميزان چه كتاب‌هايى را تحقيق كرده‌ايد و يا به تصحيح و تعليق آن پرداخته‌ايد ؟ استاد بهبودى : ظرف سى سال كه در تهران به اين شغل پرداخته‌ام ، كتاب‌هاى زيادى تصحيح كرده‌ام كه آمار آنها را ندارم و نمونهء كارها را نگهدارى نكرده‌ام ، يا فروخته‌ام و كتاب‌هاى لازم را تهيه كرده‌ام و يا به دوستان خود هديه داده‌ام . تا آنجا كه حافظه‌ام يارى مىكند ، كتاب كنز العرفان فاضل مقداد است كه تحقيق نسخه و تخريج احاديث و تصحيح اوراق مطبعه به عهدهء من بود و به غير از چند تعليقهء طولانى در أواخر جلد