محمد قنبرى
437
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
ميان اساتيد و شاگردانشان گرديده و محفوظ مانده است ، در حالى كه ساير كتابها - از جمله مآخذ بحار الأنوار - به صورت و جاده از زاويهء كتابخانهها بيرون آمده و انتساب اكثر آنها به مؤلف روشن و يا قطعى نيست و به همين جهت از درج كردن و خلط كردن احاديث فقهى اين چهار كتاب شيعه در كتاب بحار الأنوار امتناع مىكند ، و بر خلاف عمل مرحوم شيخ حرعاملى اين خلط و جمع را گناهى عظيم مىشمارد . حتى مىبينيم كتاب كافى را كه جامعترين و مهمترين كتاب شيعه محسوب مىشود ، مورد بحث و كنكاش قرار مىدهد و از ميان 3800 حديث آن كه با نام اصول كافى شهرت دارد ، بيش از پانصد حديث آن را صحيح نمىشناسد . علامهء مجلسى در كتاب بحار الأنوار امانت علمى و فنى را رعايت كرده و نام كتابها را در اول حديث گاهى با رمز و در قسمت فقه كه مسئوليت بيشترى دارد با صراحت ياد مىكند و سند حديث را به صورت جالبى تلخيص مىكند كه افراد بدنام و حديثتراش به راحتى شناخته شوند . در مقدمهء كتاب و در طى فصول و ابواب كتاب تصريح مىكند كه احاديث اين كتاب و جاده به دست آمده است و نمىتواند با احاديث كتابهاى چهارگانه پهلو بزند . حال اگر يك نفر جاهل بىتوجه به سند حديث ، يا بىتوجه به ارزش مآخذ ، بىتوجه به بيان خود مرحوم مجلسى و بىمطالعه در مقدمهء كتاب به خود اجازه دهد كه همهء احاديث را تقديس كند و يا همهء احاديث را نقد كند ، گناهى بر مرحوم مجلسى نيست . كيهان فرهنگى : كتاب بحار الأنوار چه تأثيرى در شما داشته است ؟ شايد شما تنها كسى باشيد كه تمام كتاب بحار الأنوار مرحوم مجلسى را سطر به سطر و كلمه به كلمه وارسى كردهايد و مكرراً از زير ذرهبين گذرانيدهايد ، قهراً تصحيح بحار الأنوار ، بايد در شما اثرى عميق گذاشته باشد ؟ استاد بهبودى : موقعى كه من در مشهد بودم ، فكر مىكردم همهء احاديث شيعه صحيح و درست است . اين قضاوت را در همهء محصّلين تازه كار ، مشاهده مىكنيم ، حتى من جلد نهم كتاب بحار را - كه در چاپ جديد به هشت جلد وزيرى بالغ شده