14 . حاشيه شيخ قاسم بن محمد كاظمى ، مشهور به ابن الوندى ، ( م بعد از 1100 ق ) و مؤلف كتاب جامع الأحاديث و الأقوال . 15 . حاشيه شيخ ابراهيم بن قاسم كاظمى . 16 . حاشيه شيخ محمد بن قاسم كاظمى . صاحب الذريعة نسخه‌اى از كافى تحرير سال 994 قمرى را ديده كه داراى حاشيه اين سه نفر اخير الذكر ( پدر و دو فرزند ) بوده است . « 1 » 17 . مرآة العقول علّامه مجلسى كه شرح اصول و فروع و روضه كافى است . از تاريخ‌هاى ثبت شده در برخى نسخه‌ها برمى آيد كه در سال‌هاى 1076 تا 1102 ق ، اين كتاب در دست تدوين بوده است . يك بار در چهار جلد رحلى ، چاپ سنگى و بار ديگر در بيست و چند جلد ، چاپ حروفى شده است . 18 . شرح فروع كافى ، تأليف محمدهادى بن ملّامحمدصالح مازندرانى . اين نسخه ، شامل كتاب الزكاة تا كتاب المزار آن در نجف در كتابخانه آية اللَّه خوانسارى بوده است . « 2 » 19 . حاشيه اصول كافى ، از سيدابوطالب ، نوادهء ميرفندرسكى . « 3 » شايد اين حاشيه هم از اواخر سده يازدهم باشد . 20 . شرح ميراسماعيل خاتون آبادى ( م 10311116 ق ) . « 4 » در تتميم أمل الآمل قزوينى به عنوان شرحى مبسوط بر كافى از آن ياد شده است . « 5 » اين شرح در چند جلد است . يك جلد آن در كتابخانه مسجد اعظم قم و يك جلد ديگر در كتابخانه آية اللَّه گلپايگانى قم و گويا سه جلد ديگر آن در يك مجلّد در كتابخانه آية اللَّه مرعشى قم موجود است . اين سه نسخه تا پايان كتاب التوحيد است .

--> ( 1 ) . الذريعة ، ج 6 ، ص 180 . ( 2 ) . همان ، ج 13 ، ص 380 و ج 14 ، ص 28 . ( 3 ) . همان ، ج 6 ، ص 181 . ( 4 ) . ر . ك : وقائع الأيام ، الخاتون آبادى و الذريعة ، ج 4 ، ص 261 . ( 5 ) . تتميم أمل الآمل ، ص 69 .