محمد قنبرى

382

شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )

محجوب باشد و اين ، اشقّ مراتب صبر است . « 1 » حضرت امام رحمه الله در مباحث عرفانى از برخى عرفا كه علماى شريعت و فقهاى اسلام را قشرى و عامى معرّفى كرده‌اند ، سخت انتقاد كرده و معتقد است كه آنان در دام ابليس ، گرفتار شده و از كيفيت سير و سلوك و مدارج غيب و شهود ، بىاطّلاع‌اند . مىدانيم كه متأسفانه ، چنين نگرشى در گفتار برخى از عارفان پيشين ، نسبت به فقها وجود داشته است . انتقاد شديد امام رحمه الله از چنين نگرشى ، نشان دهنده ميزان حرّيت انديشه ايشان و پايبندى به تمام اصول و مبانى شريعت است . بارى ! ايشان اگر عارف است ، فقيه هم هست و به دامن چنين شخصيت جامع و ممتازى ، گَرد برخى ادّعاهاى سست و بىاساس نمىنشيند . گفتار امام رحمه الله در موضوع ياد شده ، چنين است : اگر حكيمى يا عارفى در زنجير شيطان درآمد و محبوس و موقوف در همان عقليّات شد ، به ديگران با نظر خوارى و بىمقدارى نظر كند و علماى شريعت را قشرى و فقهاى اسلام را عامى خواند ، تا چه رسد به ديگران ؛ و او جز خود و رفقاى خود كه انباردار مفهومات و اعتباريات هستند ، كسى ديگر را به حساب نياورد و اين آفت ، نيست جز از همان وقوف و سلطه ابليسيه ؛ و اگر اينان حافظ حضرات و ساير در نشئات بودند ، يا لااقل علماً و برهاناً مدارج غيب و شهود نفس ، نشئات باطن و ظاهر آن را مىشناختند . . . مبتلا به اين دام بزرگ ابليس . . . نمىشدند . « 2 »

--> ( 1 ) . همان ، ص 419 - 420 . ( 2 ) . همان ، ص 71 .