محمد قنبرى
330
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
معارف نظر داشته ، نه فروع و احكام فقهى . شرح صدرالمتألهين نخستين بار با چاپ سنگى در قطع رحلى انتشار يافت و سپس بخشهايى از آن ( كتاب العقل و الجهل ، بخشى از كتاب الحجّة و بخشى از كتاب التوحيد ) با تحقيق محمد خواجوى در دسترس علاقهمندان قرار گرفت . خواجوى در بخشى از مقدمه اين كتاب چنين آورده است : پس از پايان يافتن تصحيح كتاب مفاتيح الغيب ، نگاشته فيلسوف الهى و حكيم صمدانى صدرالمتألهين شيرازى رحمه الله ، مؤسسه مطالعات و تحقيقات علمى - فرهنگى از من خواست تا يكى از كتابهاى ايشان را تصحيح كنم و آن را با تحقيق و تنقيح منتشر سازم و آن كتاب ، شرح اصول الكافى است كه از مهمترين شرحهاى اصول الكافى برشمرده مىشود . . . . « 1 » گذشته از مقدمه خواجوى ، استاد على عابدى شاهرودى مقدمه مبسوطى در 140 صفحه نوشته ، كه دربرگيرنده آموزههاى ارزشمندى در زمينه دانش حديث از جمله اختلاف قدما و متأخران در تقسيم بندى خبر ، شيوه كلينى در الكافى ، طرق تشخيص مشتركات و . . . است . صدرالمتألهين در آغاز شرح خود ، پس از تمجيد از دانشهاى حديثى ، شرح روايات و بازشناساندن معارف بلندى را كه در دل آنها آمده - از آرزوها و دغدغههاى ديرينه ذهنى خود دانسته ، كه گرفتارىها و موانع روزگار ، اجازه تحقيق اين آرزو را به او نمىداده است ، تا آن كه در پى درخواست شمارى از دوستان و برادران دينى به اين مهم ، همت گمارده است . « 2 » انتخاب كتاب الكافى ظاهراً بدان دليل بوده كه او اين كتاب را بهترين اثر در اين موضوع مىدانسته است ؛ زيرا در تمجيد از اين كتاب چنين آورده است : إن أحسن أحاديث مذكورة رويت لنا منهم ، و ابهى درر كلمات منثورة نقلت إلينا عنهم . . . أحاديث كتاب الكافى التى ألّفها و جمعها أمين الإسلام و ثقة
--> ( 1 ) . همان ، ص 3 . ( 2 ) . همان ، ص 169 .