فرق مختلف و علوم اسلامى در آن ديار را شناسانده است ( 46 - 64 ) . اين فصل با همه فشردگى و كوتاهى داراى مطالب مهمى است . مؤلف كوشيده است در پرتو مطالعه‌اى بسيار گسترده و با استناد به منابع فراوان مسائل ياد شده را تبيين كند و عوامل گسترش دانش در رى و بغداد را باز گويد و نقش اين همه را در قوام فكرى و شخصيت علمى شيخ كلينى و تدوين كتابش نشان دهد . در فصل دوم ضمن سه مبحث ، از نام ، كنيه ، تبار ، القاب ، زادگاه ، رشد و بالندگى علمى و تربيتى ، وفات و جايگاه مرقد مطهر آن بزرگوار بحث كرده است . در بحث القاب با دقت تمام از چگونگى القاب و دلالت آنها به زادگاه ، دانش ، مسكن و صداقت و وثاقت شيخ بحث كرده است . در تاريخ وفات و جايگاه مرقد آن بزرگوار نيز اختلاف است كه مؤلف در پرتو نقد و تحليل گزارش‌ها و نقل‌ها كوشيده است ديدگاهى استوار عرضه كند ( 86 - 65 ) . در فصل سوم و در ضمن چهار مبحث از شخصيت علمى ، جايگاه فكرى ، استادان ( 95 - 89 ) . ( استادانى كه در بخش فروع كافى از آنان روايت نكرده است ) شاگردان ( 112 - 95 ) ، آثار و مآثر شيخ ( 140 - 114 ) سخن رفته است . در اين فصل استادان و شاگردان آن بزرگوار به اجمال معرفى شده‌اند . كتاب‌هاى شيخ نيز شناسايى شده و چگونگى محتواى آنها با توجه به برخى از قرائن عرضه شده و دربارهء كافى ( بخش اصول و روضه ) به تفصيل گفتگو شده است . در بخشى كه از كافى سخن رفته است مؤلف با در نگريستن به اظهار نظرهاى كوتاه و بلندى كه شيخ در آغاز بخش‌ها و يا توضيح روايات آورده است ابعاد فكرى و گسترهء دانش شيخ را نمايانده و از شيوهء تدوين و تصنيف كافى ( به لحاظ سند و متن ) به تفصيل بحث كرده است . برخى از عالمان در انتساب بخش روضهء كافى به شيخ كلينى ترديد كردند ، مؤلف با توجه به اسناد روايات و شيوهء تدوين و قرائن ديگر به نقد اين ديدگاه پرداخته و نشان داده است كه اين بخش نيز تأليف شيخ است . در پايان اين فصل ديدگاه عالمان و محدثان و محققان را دربارهء شيخ آورده است