يعنى سال وفات آخرين نائب خاص امام زمان عليه السلام جناب « ابو الحسن على بن محمد سمرى » صورت گرفته به مدت بيست سال به رشته تحرير درآمده است . وى با ديدن اساتيد فراوان و تعلّم از محضرشان ، و در دست داشتن اصول و مصنفات زياد از پيشينيان و اصحاب ائمه عليهم السلام و مسافرت به شهرهاى مختلف براى آگاهى هر چه بيشتر از حديث و مسائل اسلامى توانست علاوه بر كتاب كافى كتاب‌هايى از قبيل : تفسير الرؤيا ، كتاب الرجال ، الرد على القرامطة ، رسائل الائمة عليهم السلام و ما قيل في الائمة عليهم السلام من الشعر بنويسد و در زمره مشايخ و رؤساى فرقه محقه قرار گيرد و شخصيت‌هاى عظيمى به بىمانندى كتابش و والايى مقامش اعتراف كنند كه از آن جمله است اعترافات زير : 1 . نجاشى دربارهء او نوشت : شيخ اصحابنا فى وقته بالرّى ، ووجههم وكان أوثق الناس فى الحديث وأثبتهم ، صنّف الكتاب الكبير المعروف بالكلينى يسمّى الكافى فى عشرين سنة ؛ « 1 » او در زمانش بزرگ و پيشواى اصحاب ما در شهر « رى » بود و در حديث ، موثق‌ترين و ضابطترين آنها به شمار مىآمد ، او كتاب بزرگ و معروف « كافى » را ظرف بيست سال ، نوشت . 2 . محمد تقى مجلسى دربارهء او فرمود : والحق انه لم يكن مثله فيما رأيناه في علمائنا وكل من يتدبر في اخباره و ترتيب كتابه ، يعرف انه كان مؤيداً من عند اللَّه تبارك و تعالى جزاه اللَّه عن الاسلام خير الجزاء ؛ « 2 » حق اين است كه در ميان علماء شيعه تا آن‌جا كه ما خبر داريم مانند كلينى نيامده است و هر كه در اخبار و ترتيب كتاب او دقت كند ، مىفهمد كه او از جانب خداوند تبارك و تعالى مؤيد بوده است ، خداوند به او از ناحيه اسلام ، بهترين جزا را مرحمت فرمايد .

--> ( 1 ) . رجال نجاشى ، ص 266 . ( 2 ) . مقدمهء اصول كافى ، ص 27 .