محمد قنبرى
116
شناخت نامهء كلينى و الكافى ( فارسى )
3 . شرحى آميخته با متن ، نگاشته يكى از علما كه نامش شناخته نشده آن را نگاشته ، وى اين شرح را به سال 1057 ق آغاز كرد و تا مقبوله عمر بن حنظله در اواخر كتاب عقل و جهل ، به شرح خود ادامه داد . 4 . شرح مولى محمد امين بن محمد شريف الاسترآبادى ، اخبارى مشهور كه بر اصوليين حملههايى سخت داشته . كتاب فوائد مدنيه در نقد اصول از مؤلفات اوست . وى شاگرد ميرزا محمد استرآبادى بود . از شرح مولى محمد امين به نام تعليقات ياد شده . 5 . شرح سيدميرزا محمد باقر بن محمد ابراهيم القمى ( م 1218 ق . ق ) . 6 . شرح مولى حسين سجاسى زنجانى ( م 1320 ق . ق يا بيشتر ) . وى در اين شرح بر شرح ملاصدرا اعتماد داشته . شرح مولى حسين ، در سه جزء تدوين يافته : كتاب عقل و جهل ، كتاب توحيد و كتاب حجت . 7 . شرح مولى محمد حسين بن يحيى النورى ، از شاگردان مجلسى ، اين شرح به گونهء تعليقه است . 8 . شرح متكلم و فلسفى ميرزا رفيعا ، از استادان مجلسى ( م 1082 ق ) . 9 . شرح مولى محمد رفيع بن محمد مؤمن جيلانى ، كه بر اصول و روضه و برخى از فروع كتاب كافى به نگارش آمده . 10 . شرح مولى صالح مازندرانى ( م 1081 يا 1086 ق ) كه بر اصول و روضه و برخى از فروع كافى است . اين نگاشته از جمله شروح مبسوط و تحقيقى بر كافى مىباشد . نگارنده اين شرح را ديده و تا اندازهاى با دقت خوانده . مولى صالح در تأليف آن كوشش بسيار به كار برده و اسناد را نيز - گرچه نه به نحو لازم و كافى - مورد بحث قرار داده . وى در خلال بسيارى از مطالب خود اعتراضها و اشكالهايى را متوجه مطالب صدر المتألهين در شرحى كه بر اصول كافى دارد مىسازد . اين شرح همراه با تعليقات محققانه ميرزا ابو الحسن شعرانى كه بسى آن را رونق داده ، به زيور طبع جديد آراسته و منتشر شده .