روز هجدهم در اين روز ، سنهء 321 ، عالم فاضل اديب ابوبكر محمد بن الحسن معروف به ابن دُرَيْد ، صاحب جمهره در لغت ، در بغداد وفات كرد . « 1 » و او از علماء شيعه است و ابن شهر آشوب او را از شعراء اهل بيت شمار كرده . « 2 » و از حفظِ او نقل شده كه هرگاه ديوان شعرى بر او مىخواندند به يك مرتبه او از اوّل تا به آخر از بر مىكرده « 3 » و اين امر غريبى است . و اتفاقاً در همان روز عبدالله بن محمد معروف به ابوهاشم جُبّائى « 4 » وفات يافت ، مردم گفتند : « ماتَ عِلمُ اللُغةِ وَالكَلامِ بِموت ابن دُرَيْد وَأبي هاشم » . « 5 » و اين نظير آن است كه در يك روز كسائى و محمد بن الحسن شيبانى فقيه ، در رى وفات كردند ، هارون الرشيد گفت : « دفنّا الفقهَ وَالعَربيةَ بِالري » . « 6 » و همچنان كه كُثَيِّر عِزَّه و عِكرِمَه مولاى ابن عباس در يك روز وفات كردند ، مردم گفتند : « ماتَ أفقه « 7 » وَأشعر الناس » . « 8 » ابوهاشم و پدرش ابوعلى از بزرگان معتزله مىباشند و در كتب كلاميه ، عقايد و مذاهب ايشان مذكور است . شب نوزدهم نمازش دو ركعت است در هر ركعت حمد و پنج مرتبه آيهء « قُل اللهُمَّ » . « 9 »

--> ( 1 ) . وفيات الأعيان ، ج 4 ، ص 328 « ابن دريد » . ( 2 ) . معالم العلماء ، ص 183 . ( 3 ) . تاريخ بغداد ، ج 2 ، ص 193 ، ش 621 ؛ بغية الوعاة ، ج 1 ، ص 77 ، ش 130 . ( 4 ) . « جُبّا » به ضمّ جيم و تشديد موحّده ، يكى از قرّاء بصره است . ( 5 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 258 ؛ نيز رك : وفيات الأعيان ، ج 4 ، ص 328 « ابن دريد » . ( 6 ) . البداية والنهاية ، ج 10 ، ص 219 . ( 7 ) . مصدر : + / « الناس » . ( 8 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 292 . ( 9 ) . مصباح كفعمى ، ج 2 ، ص 632 ، باب 44 ( اعمال شعبان ) و آيه : آل عمران ( 3 ) : 26 و زمر ( 39 ) : 46 .