مىخواندند و او را سلطان اعظم معزّالدين مىگفتند و گفته‌اند كه در خزانهء او چندان اموال جمع شده بود كه در خزانهء هيچ يك از ملوك اكاسره نبوده و به موت او استبداد سلجوقيه بر خراسان تمام شد و خوارزمشاه مستولى شد . « 1 » روز پانزدهم در اين روز ، سنهء 148 ، ابو محمد سليمان بن مهران كوفى ، معروف به اعمَش وفات كرد « 2 » و اعمش با آنكه شيعى مذهب است ، علماء جمهور او را تجليل و تبجيل نموده‌اند و در حفظ و قرائت حديث مشهور است و او را مقارن زهرى در حجاز گرفته‌اند . « 3 » و از شريكِ قاضى مروى است كه : من در روز آخر عمر اعمَش نزد او بودم كه ابن شبرمه و ابن أبى ليلى و ابوحنيفه به عيادت او آمدند و احوال او را پرسيدند . گفت : ضعف شديدى در خود مىبينم ، پس ياد گناهان خود كرد و گريه او را روى داد ، پس قدرى گريست . ابوحنيفه گفت : اى ابومحمد ، از خدا بپرهيز و فكرى به حال خود كن ؛ چه آنكه تو در آخر روز از ايام دنيا و اوّل روز از ايام آخرت مىباشى ، همانا تو احاديثى در فضيلت على بن ابى طالب نقل كرده‌اى كه اگر از آنها بر مىگشتى براى تو بهتر بود . گفت : مثل چه يا نعمان ؟ گفت : مثل حديث « أنا قَسيمُ النار » . اعمش گفت : از براى مثل من اين را مىگويى اى يهودى ! « اقعُدوني سَنِّدوني » ؛ گفت : مرا بنشانيد و به جايى تكيه دهيد .

--> ( 1 ) . رك : وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 427 - 428 ، ش 280 « السلطان سنجر السلجوقي » . ( 2 ) . رك : وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 403 ، ش 271 . ( 3 ) . رك : وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 400 - 403 ، ش 271 « الأعمش » . تولدش شب عاشورا بوده است .