الشيخ عباس القمي
186
وقايع الأيام ( فيض العلام في عمل الشهور ووقايع الأيام ) ( فارسى )
گفته شده كه در اين روز ، توبه آدم قبول شده و حضرت ابراهيم و حضرت عيسى متولّد شدهاند و توبه بر داود نازل شده . « 1 » در اين روز ، سنهء 60 ، شهيد شد مسلم بن عقيل « 2 » و هانى بن عروة « 3 » - رحمة الله عليهما . در اين روز ، اصحاب رسول خدا صلى الله عليه و آله مأمور شدند كه درهاى خانههاى خود را كه به مسجد آن حضرت باز مىشد ببندند ، مگر حضرت امير المؤمنين عليه السلام . در اين روز ، سنهء 538 ، فخر خوارزم ابوالقاسم محمد بن عمر معتزلى ، معروف به زمخشرى در زمخشر كه يكى از قرّاء خوارزم است وفات كرد . « 4 » و او را جار الله گويند به جهت آنكه چندى مجاورت مكه را اختيار كرده بود . گويند در يكى از اسفار او به بلاد خوارزم ، به سبب سرما ، يك پاى او قطع شده بود ، پس با چوب راه مىرفت . و مصنّفات او بسيار است مانند كشّاف و فائق و اساس البلاغة و ربيع الأبرار و انموذج « 5 »
--> ( 1 ) . مسارّ الشيعه ، ص 37 ( 2 ) . مسارّ الشيعه ، ص 37 ( 3 ) . هاني بن عروه از قبيلهء مذحج است و در جنگ جمل ملازم ركاب امير المؤمنين عليه السلام بوده و رجز « مالك حرب حثها جمالها » از او است . [ مناقب آل أبي طالب ، فصل فيما ظهر منه عليه السلام في حرب الجمل ] ( منه عفي عنه ) ( 4 ) . سير أعلام النبلاء ، ج 20 ، ص 154 ، ش 91 « الزمخشري » . تولد او رجب 467 است . ( 5 ) . و هم از مصنفات زمخشرى است نصايح كبار و نصايح صغار كه هر دو در زهد و موعظه است و در كتابنصايح كبار كه پنجاه مقامه است در آخر مقامهاى كه در خمول است چند شعر گفته و خود را مخاطب به آن ساخته : اطلب أبا القاسم الخمولَ ودع * غيرك يطلب أسامياً و كنى شبه ببعض الأموات نفسك لا * تبرزه ان كنت عاقلًا فطنا ادفنه في البيت قبل ميتته * و اجعل له من خموله كفنا علك تطفى ما انت موقده * اذانت في الجهل تخلع الرسنا و هم از اشعار او است كه در مرثيهء شيخ خود ابو مضرِ منصور گفته : و قائلة ماهذه الدرر التي * تساقط من عينيك سمطين سمطين فقلت هو الدر الذي كان قدحشى * ابو مضر اذنى تساقط من عينى [ وفيات الأعيان ، ج 5 ، ص 172 ، ش 71 « الزمخشري صاحب الكشاف » ] و در حق زمخشرى ، امير مكّه گفته : جميع قرى الدنيا سوى القرية التي * تبوأها داراً فداء زمخشر واحر بان تزهى زمخشر بامرى * اذا عدفى اسد الشرى زمخ الشرى [ عمدة الطالب ، ص 125 ] ( منه عفي عنه )