علي بن عثمان بن خطّاب الهمداني معروف ب « ابن أبي الدنيا « 1 » » معمر مغربى ، همان است كه درك كرده حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام و صاحب قصص و حكايات معروفه « 2 » است كه در بحار « 3 » و نجم ثاقب و غيرهما « 4 » ذكر شده و من در تحفة الأحباب ترجمهء او را مختصرا نگاشتم و نقل كردم كه : شيخ محمد حرفوشى در شام او را ملاقات كرده ، و از او اجازه روايت گرفته ، و شيخ محمد اجازه داده به آسيد هاشم احسائى و آن سيد ، به سيد نعمت اللّه جزائرى و اين يك طريق روايت سيد محدّث جزائرى است كه عالى السند است « 5 » . علي بن علي بن الحسين بن أبي الحسن الموسوي الحسيني العاملي الجبعي المكّي ، نور الدين « 6 » سيد عالم فاضل اديب شاعر منشى جليل القدر عظيم الشأن ، برادر صاحب مدارك و برادر امى صاحب معالم است و بر پدر و دو برادر خود قرائت كرده و از براى اوست كتبى ؛ مانند : انوار البهية شرح اثنى عشرية شيخ بهائى رحمه اللّه و فوائد مكّيه در ردّ بر فوائد مدنيه ، و شرح مختصر نافع ( ناتمام ) و رساله‌اى در تفسير آيهء مودّت ، و رسالهء غنية المسافر عن المنادم و المسامر و غيرذلك . و در سنهء 1068 در مكه وفات كرد . صاحب سلافه در حق او فرموده : طود العلم المنيف و عضد الدين الحنيف ، و مالك

--> ( 1 ) . تنقيح الرجال ، ج 2 ، ص 298 - 299 ، ش 8394 ؛ كمال الدين ، ص 538 - 547 ، باب 50 ، حديث معمر المغربى ؛ تحفة الاحباب ، ص 335 ، مرحوم محقّق شوشترى در قاموس الرجال ، كلام محقّقانه‌اى درباره مترجم فوق دارد ( 2 ) . در معجم رجال الحديث ، ج 12 ، ص 90 - 91 ، آمده است : « بدون شك اين قصه خيالى و دروغ است . » ( 3 ) . بحار الأنوار ، ص 51 ، 225 - 229 ( 4 ) . الزام الناصب ، ج 1 ، ص 294 ( 5 ) . الانوار النعمانيه ، ج 2 ، ص 7 ( 6 ) . خاتمهء مستدرك ، ج 2 ، ص 70 ؛ الغدير ، ج 11 ، ص 291 ؛ امل الآمل ، ج 1 ، ص 124 ؛ لؤلؤة البحرين ، ص 40 ؛ تكملة امل الآمل ، ص 304 ؛ رياض العلماء ، ج 4 ، ص 155 ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 260 ؛ معجم رجال الحديث ، ج 11 ، ص 214 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ج 5 ، ص 384