الشيخ عباس القمي

422

الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )

قمى و غيره . صاحب تصانيف كثيرهء نافعه در تفسير و حديث و فقه و اصول مانند شرح مفاتيح ( در هشت جلد ) كه مجموعش دويست و سى و سه هزار بيت مىشود ، و شرح مختصر آن موسوم به المصباح الساطع صد هزار بيت ، جامع المعارف و الأحكام در اخبار در مجلدات كبار شبيه بحار الأنوار ، مختصر آن ، مختصر ديگر آن ، مثير الأحزان فى تعزية سادات الزمان ، چند كتاب در مزار ، چند كتاب در تسليهء حزين ، چند كتاب در اصول دين ، چند كتاب در اخلاق « 1 » ، شروحى بر دعاى سمات . و بر زيارت جامعه « 2 » و بر خطبهء حضرت زهرا عليها السّلام سه تفسير قرآن كبير و متوسط و صغير ، كتاب مطلع النيرين فى لغة القرآن و حديث احد الثقلين ، طب الأئمه عليهم السّلام « 3 » ، شرح نهج البلاغه ، كتب بسيار در فقه و عبادات ، رساله‌اى در نجوم به حسب شرع ، رساله‌اى در عمل يوم و ليله ، مصباح الأنوار در شرح احاديث . و من زيارت كردم يك مجلد آن را كه شرح كرده بود صد و شصت حديث را ، و جمله از كتاب‌هاى فارسيه علّامهء مجلسى را تعريب فرموده ؛ مانند جلاء العيون ، و تحفة الزائر ، و زاد المعاد . و اين احقر نيز در ايّام مجاورت خود در نجف اشرف به جهت اعراب ؛ زاد المعاد و تحفه را تعريب كردم ؛ چون مطلع شدم كه اين بزرگوار اين امر را اقدام فرموده به حال خود باقى گذاشتم لاجرم ناقص ماند . و بالجمله : كتاب‌هاى اين سيد جليل متجاوز از پنجاه مجلد است ، و شيخ مرحوم [ حاج ميرزا حسين نورى ] در دار السلام اسامى آنها را با عدد أبيات آنها ذكر فرموده « 4 » ، و نقل نموده از شيخ اجل محقّق مدقق آشيخ اسد اللّه صاحب مقابس الانوار كه وقتى داخل شد بر سيّد مذكور و تعجب كرد از كثرت تصنيفات او و قلّت تصنيفات خود با آن فهم و استقامت و اطلاع و دقت كه حق تعالى به او مرحمت فرموده بود . سرّ آن را از

--> ( 1 ) . كتاب الاخلاق ايشان توسط آقاى محمد رضا جباران به فارسى ترجمه و توسط انتشارات هجرت قم به چاپ رسيده است ( 2 ) . اين كتاب ، الانوار اللامعة فى شرح الزيارة الجامعة نام دارد كه توسط آقاى عباسعلى سلطانى گلشنجى به نام با اختران تابناك ولايت به فارسى ترجمه و منتشر شده است ( 3 ) . اين كتاب بارها به چاپ رسيده است از جمله در سال 1410 ه . ق . در مكتبة الألفين كويت ( 4 ) . دار السلام ، ج 2 ، ص 250 ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 212 - 213 ؛ مقدمهء الاخلاق ، ص 5 - 17