الشيخ عباس القمي
390
الفوائد الرضوية في أحوال علماء المذهب الجعفرية ( فارسى )
و طاق بوده . نجل جليلش شيخ فقيه عالم فاضل آشيخ محمد در ترجمهء پدر چنين گفته كه ، آن بزرگوار در بدايت عمر به تحصيل حسن خط كوشيده اين كمال را چون به درجهء كمال رسانيد به هواى علوم دينيه قطع علايق دنياى دنيه نموده با زاد استعداد دست صحبت به همّت بلند داده از نهاوند روى مسافرت به بروجرد نهاد از وطن اصلى ، و راحت و آسايش به كلى اعراض و از اغراض عايقه از مقصد عالى اغماض نموده ، در مدت قليله كسب فضايل جميله و جلب فواضل جليله نموده ؛ چون به حظى وافر و فيضى متكاثر نايل گرديد طاير عزمش در خاطر عاطر اوج گرفت از آن صفحات با بركات ، به عتبات عرش درجات عروج يافته به نجف اشرف - على مشرفها آلاف التحية و التحف - مشرف و از انوار شمس فلك فقاهت و مآثر فخر الأوائل و الأواخر الشيخ محمد حسن صاحب جواهر به تمامت حواس سرگرم اقتباس گرديد . و بعد از نفاد اين نعمت و افتقاد اين رحمت به اخلاص به حضرت آية اللّه الملك البارى المحقّق الانصارى اختصاص گزيد به توجهات آن آفتاب درخشان و ترشحات آن سحاب در افشان روزبهروز در انظار اولى الأبصار بروز و تجلى تازه نموده و از جواهر زواهر تحقيقات رشيقه و تدقيقات انيقه بر وجود مسعود ، حلى بىاندازه مىافزود و تا در علم و عمل اشتهار شمس فى رابعة النهار يافت . پس از سى سال تقريبا رياضت و اقامت در آن مشهد مقدس و مدتها افاضت و امامت در آن مقام اقدس به عزم زيارت حضرت ثامن الائمه و ضامن الامّه متوجه ايران و در مراجعت از سفر خيريت اثر ، به تهران ورود و به اصرار و ابرام جلى از افاضل اخيار و جمعى از اعلام عظام رحل اقامت گشود و در مدرسهء فخريه قريب دوازده سال تدريس فرمود . همواره علما از خرمنش خوشهها برداشتند و فضلا از مخزنش توشهها برگرفتند . وفاتش در نهم ربيع الثانى سنهء 1304 واقع شد . قلت في تاريخ وفاته : اندك طود العلم لما ان ثوى * تحت الجنادل مقتدى الأعلام عبد الرحيم حمى شرع محمد * كهف الأنام و كافل الأيتام قد قيل لي أرّخ رزيته التي * يشوي لظاها القلب في الأعوام