به او منتهى گرديد . و از تصانيف اوست : ضوابط الأصول « 1 » و دلائل أحكام الفقه و نتايج الأفكار . و ما بين او و صاحب روضات الجنّات مراسلات و مكاتيبى است . در سنهء 1264 « 2 » به وباى عراق وفات كرد . قبر شريفش در نزديك در مقدس حسينى - صلوات اللّه عليه - است ؛ آن درى كه [ از آن‌جا ] مىرود به زيارت جناب عباس بن امير المؤمنين - صلوات اللّه عليهما - مقابل قبر مرحوم آقا شيخ محمد حسين صاحب فصول . و با او دفن است سمىّ او ، مرحوم خلّد مقام ، عالم علّام ، فقيه ربّانى ، ابو محمد فاضل اردكانى رحمه اللّه . و آن جناب استاد زندهء جاودانى ، عالم ربّانى سمىّ خود ، حاجى ميرزا محمد حسين شهرستانى است . و در سنهء 1302 وفات كرده . تلميذ او جناب شهرستانى مذكور در تاريخ فوت او فرموده : ز بس آه بر شد ز ماهى به ماه * نهان گشت تاريخ در زير آه مراد ، تكرار عدد آه است كه شش باشد 217 مرتبه كه مطابق عدد زير است . و ايضا گفته شده : « رزء الحسين أذا به قلب محمد » .

--> ( 1 ) . در نامه دانشوران آمده است كه : صاحب ضوابط بعد از شريف العلماء ، عرشهء منبر افادات او را مسلّم آمد و در مدرسهء حسن خان سردار ، مجلس درس بياراست . فحول افاضل كه تحت منبر وى قرار گرفتند و شمار شاگردان او از هشتصد الى هزار در پيوست و از مدرسش بسى مجتهدين فخام برخاست كه هريك در صقعى از اطراف از اعلام اسلام و مروّجين دين آمدند . پس شمرده جمله‌اى از آنها را ، مانند سيد فقيه حاجى سيد حسين ترك مجاور نجف اشرف و شيخ الاساطين حاجى شيخ زين العابدين مازندرانى ، رئيس المجتهدين حاج ملا على كنى ، سلالة العلم الحاج سيد اسد إله ، شيخ العراقين حاجى شيخ عبد الحسين ، بقية الشيوخ حاجى شيخ مهدى كجورى ، فحل الافاضل حاجى ميرزا محسن اردبيلى ، فاضل كامل آقا ميرزا محمد باقر خونسارى صاحب روضات الجنات ، نجم الشريعه سيد ابو الحسن تنكابنى قزوينى ، ابو الفضائل ميرزا محمد تنكابنى صاحب قصص العلماء ، شيخ محمد طاهر گيلانى و غير ايشان رحمه اللّه ( منه رحمه اللّه ) ( 2 ) . اين تاريخ براساس نقل شاگرد او صاحب قصص العلماء است ، ولى تاريخ صحيح آن است كه علامهء متتبع شيخ آغا بزرگ تهرانى در الذريعه ( ج 8 ، ص 239 ) نقل كرده است و آن 1262 است : ر . ك : شرح روضات الجنّات ، ص 96