المسائل الّتي ينسب عليه و غيره . فقال : بعضها صادق و بعضها كاذب . جمال الدين بن الحسين بن جمال الخونساري الأصفهاني « 1 » عالم محقّق مدقق ، حكيم متكلم ، فقيه نبيه ، جليل القدر ، عظيم المنزله ، رفيع الشأن ، صاحب تصانيف رايقه كه از ملاحظهء آنها معلوم شود جودت فهم و حسن سليقه و صفاى ذهن او ، خصوص در فهم ظواهر احاديث و تراجم . چنان كه ظاهر مىشود از ترجمهء او بر مفتاح الفلاح و تعليقات او بر آن كتاب و مزارى « 2 » كه به جهت شاه سلطان حسين تأليف كرده هنگام توجه به زيارت حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام و توضيح او بر الفاظ زيارات ، و آن نسخهء كوچكى است كه نزد شيخ خود ثقه الاسلام آقاى حاج ميرزا حسين نورى رحمه الله مىديدم كه هنگامى كه از نجف اشرف به كربلا مشرف مىگشت با خود برمىداشت . و نيز آقا جمال الدين مرحوم ترجمه كرده كتاب الله مجيد و صحيفهء سجاديه را و شرح كرده به فارسى غرر و درر آمدى را و حواشى و تعليقات نوشته بر تهذيب و فقيه و معالم و شرح لمعه و شرح شرائع و شرح مختصر الاصول و شفاء و شرح اشارات و غيرها و رساله‌اى به فارسى در اصول دين تصنيف كرده . و بالجمله : والده‌اش خواهر محقّق سبزوارى صاحب ذخيره است ، و والدش محقّق خونسارى . متولد شد در حجر علم ، و تربيت شد در كنف فضل و خط شريفش را من زيارت كردم بسيار شيرين و جيّد بود و در آخر آن ، اسم شريف خود را نوشته بود : « جمال الدين محمد بن الحسين الخونسارى » و خاتم « 3 » شريفش نيز بر آن نقش

--> ( 1 ) . در ترجمهء آقا جمال الدين محمد خوانسارى ر . ك : امل الآمل ، ج 2 ، ص 57 ؛ تعليقه امل الآمل ، ص 112 ؛ طبقات اعلام الشيعه ، ( قرن دوازدهم ) ، ص 146 - 148 ؛ تذكرة القبور يا دانشمندان و بزرگان اصفهان ، ص 238 ؛ تذكره حزين ، ص 53 ؛ قصص العلماء ، ص 208 ؛ الذريعه ، ج 4 ، ص 126 ؛ ريحانة الادب ، ج 1 ، ص 54 ؛ معجم مؤلفى الشيعه ، ص 164 ؛ مؤلفين كتب چاپى ، ج 2 ، ص 382 - 383 ؛ خاندان شيخ الاسلام اصفهان ( از عصر صفويه تا دوران معاصر ) ص 171 ؛ تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ، مقدمه ، ص 31 ؛ تذكرهء نصرآبادى ، ص 152 ؛ روضات الجنات ، ص 155 ؛ رياض العلماء ، ج 1 ، ص 114 ؛ سوانح عمرى ، ص 27 ؛ نجوم السماء ، ص 191 ؛ هدية العارفين ، ج 2 ، ص 312 ؛ الاجازة الكبيره ، ص 42 ؛ طرائف المقال ، ج 1 ، ص 74 ؛ معجم المؤلفين العراقيين ، ج 3 ، ص 154 ؛ رياض الجنه ، ج 2 ، ص 311 و مقدمهء آثار او ( 2 ) . اين كتاب با تحقيق حضرت آقاى رضا استادى - حفظه الله و رعاه - منتشر شده است ( 3 ) . مهر