5 . حاشيهء ارشاد آقاى قاضى علاوة بر تصحيح ومقابلهء متن كتاب ارشاد ، در حواشي توضيحاتى بر موارد دشوار وعبارتهاى نامأنوس آن نوشته‌اند ، كه در كتابشناسىها از آن به عنوان حاشيهء ارشاد ياد شده است . گويا تأليف اين حواشي ، دو سال طول كشيده است . زيرا مرحوم قاضى طبق تصريح خود ، در آخر ارشاد ، در روز جمعه 18 ذي حجه 1306 ق ، تصحيح متن را به اتمام رسانده است . ولى كاتب حواشي ، تحرير حاشيه‌ها را در 13 ربيع الأول 1308 ق به پايان رسانده است . گويا آقاى قاضى بعد از تصحيح متن با مراجعه به مصادر توضيحاتش را مىنوشته وكاتب نيز به تدريج آن را تحرير مىكرده است . 1 / 5 . محتواى حاشيه‌ها آقاى قاضى در اين حواشي أغلب در صدد توضيح لغات وواژه‌هاى دشوار كتاب بوده ، ودر برخى موارد أحاديث ووقايع تاريخي را نيز شرح كرده است . به همين دليل در اين حاشيه‌ها جنبهء أدبي غالب است . از دقت هايى كه آقاى قاضى در توضيح لغات وواژه‌ها به كار برده ، تبحر ودلبستگى ايشان به أدبيات عرب كاملًا نمايان است . واز اين حواشي بُعد ديگرى از شخصيت علمي مرحوم قاضى كشف مىشود كه تاكنون كمتر از آن سخن گفته شده است . البتة اين مسئله از نامه‌هاىباقى مانده از آقاى قاضى نيز به خوبى مشخص است . كه نمونهء آن قبل از اين ياد شد . خود مرحوم قاضى در يكى از يادداشتهايش دلبستگى خاص خود را به شعر وأدبيات چنين بيان نموده : « فقد كنتُ والسن في حداثة والغصن طري . . . مولعاً بالشعر ، حافظاً لطرف منه ، معجباً بطرائف ودقائق ما جاءت به أفكار الشعراء في بعض مقالاتهم ، من حكمة