يوسف بيگ باباپور

79

فهرست توصيفى دست نوشتهاى كشاورزى و فلاحت دوره اسلامى ( فارسى )

16 * 22 سم [ آيت الله حججى : ف : - 160 ] 121 . تهران ؛ دانشگاه تهران ؛ شماره نسخه : 1315 آغاز نسخه : هو الله تعالى شانه العزيز . بسمله . الحمد لله خالق الحب و النوى و خالق القدر و القوى . . . . . اما بعد اين مختصريست در بعضى امور كه اهل فلاحت را به كار آيد مشتمل بر دوازده باب . باب اول در مقدمات و آن سه مقدمه است مقدمه اولى در معرفت هوا و باران . ؛ انجام نسخه : در معرفت خوردن خطمى برگ آن را ببرند . . . . . به جهت درد سينه بسيار نافع است . و الله اعلم . و السلام . در اين نامه كشاورزى چنان كه از فهرست آن بر مى آيد از مباحث گوناگون كشاورزى گفتگو شده و رساله بسيار خوبى است و مولف آن گويا همان احمد عطار قزوينى بوده و در گيلان بايد نوشته شده باشد و نسخه ما نسخه اصل دست اوست و تخلص شعرى او هم گويا رخشا است . فهرست بابهاى آن : 1 - در مقدمات داراى سه مقدمه ( هواو باران - ستارگان - ماه و سال ) 2 - تخم و زمين و برزگر و تخم پاشى و كود ( سماد و انبار ) 3 - دفع آفات 4 - گرد اوردن غلات 5 - درخت نشاندن 6 - نشانيدن درخت تاك و زيتون 7 - كاشتن درختهاى ديگر 8 - پيوند كردن درختان 9 - چيدن و نگاهدارى ميوه 10 - زراعت بقول 11 - جانوران موذى 12 - بقول و نباتات . تذكر : در فهرست اين نسخه از عطار قزوينى دانسته شده است كه ظاهرا با كاتب اشتباه شده چون چند نسخه ديگر موجود است كه تاريخ كتابت آن قبل از زمان عطار قزوينى است . ( على زاده ) ؛ خط : نستعليق ، كاتب : عطار قزوينى ، احمد بن محمد حسن ، تا : دو شنبه 6 صفر 1289 ق ، جا : ؛ بفرمايش آقا ميرزا شريف طبيب دامغانى رودسرى پسر كربلائى قلى پسر محمد اسماعيل خان طلالى در گيلان كه از خدا مى خواهد او را از گرفتارى در اين كافرستان برهاند در روز دو شنبه 6 صفر ( پيچى ئيل ) 1289 نوشته شده است . پس از نامه كشاورزى در اين نسخه نظمى است از احمد رخشا بتقليد از شيخ بهائى درباره نمك شناسى سگى با ديباچه اى به نثر با شكايت از روزگار و نمك ناشناسى مردم ( 56 ر - 59 پ ) تاريخ آن 14 شوال لوئى ئيل است گويا در همين سال . پس از اين ( 73 ر - 111 ر ) افسون است كه از « نسخه جات » فراهم آمده بنسخ و نستعليق بد . ؛ كاغذ : فرنگى ، جلد : تيماج مشكى يك لا ، تعداد صفحات : 117 برگ ، ، 17 سطر 10 * 17 ، اندازه : 7 * 13 سم [ دانشگاه تهران : ف : 7 - 2776 ] 122 . تهران ؛ ملى ايران ؛ شماره نسخه : 6 / 1553