يوسف بيگ باباپور

12

فهرست توصيفى دست نوشتهاى كشاورزى و فلاحت دوره اسلامى ( فارسى )

نسخه هست و هشت روضه در آن است : 1 - زمينه كشت و خواص آن 2 - ساعات مناسب كشت و دعاهاى آن 3 - هنر كشت تخم غلات 4 - جويه تاك كندن و نشاندن تاك و پرورش انگور و انواع آن 5 - سبزيها و تره بارها 6 - كاشتن درختان و گلها 7 - پيوند درختان و تاك و زنبور دارى و آبيارى 8 - نشاندن درختها و گلها و طرح باغها ، در فهرست مشار ( ص 71 ) از ارشاد الزراعه فاضل هروى ساخته 921 ، چاپ سربى ، خشتى ، با كتاب علم فلاحت دوره مغول بكوشش نجم الدوله در تهران در 1324 ، ياد شده است . در همان فهرست تا شكند ( 1 : 313 ) از رساله « فن كشت و زراعت » در دوازده فصل نوشته همان رحمت الله بن عبدالرحيم در 1198 يادشده و در آن آمده كه اين رساله در بخارا بسال 1324 ق بچاپ رسيده است . اين رساله چنان كه از فهرست مطالب آن آن بروسى و از كليشه صفحه يكم آن بر ميآيد همان است كه در فهرست دانشگاه ( 7 : 2776 ش 1315 ) بنام « نامه كشاورزى » ياد شده و دو نسخه اى از آن هم در كتابخانه مدرسه سپهسالار ش 3 / 2858 و 13 / 2925 مورخ 24 رجب 1082 ) هست و از شماره دوم آنجا بر ميآيد كه اين رساله در نيمه هاى ع 2 / 926 ساخه شده است . اين يكى هم مؤلف آن دانسته نشده و بايد همه نسخه هاى خطى و چاپى را با هم سنجيد تا شايد مؤلف واقعى اين رساله ها بدست بيايد . ( محمد تقى دانش پژوه ) آغاز كتاب : بسمله . حمدله . . . بعد به حكم آنكه المأمور معذور ؛ اين بيچاره كلك نامرادى بر صحيفه اخلاص سود . . . و اين نسخه را « ارشاد الزراعه » نام نهاد ، و ترتيب آن بهشت روضه اتفاق افتاد ، و هر روضه آن چمنى است بهشت آيين مشتمل . . . چاپ : - تهران ، 1324 ق ، سنگى ، خشتى ، باهتمام نجم الدوله ، منجم باشى ، 188 ص ، با كتاب علم فلاحت دوره مغول در يك جلد - تهران ، 1346 ش ، سربى ، وزيرى ، نشريه 1134 دانشگاه ، باهتمام محمد مشيرى ، 323 + 12 ص [ فهرست سپهسالار 3 / 107 ؛ كتابخانه ملك 6 / 12 و 5 / 247 و 5 / 277 ؛ ملى 4 / 44 و 5 / 586 و 11 / 368 ؛ مجلس شورا 16 / 361 و 20 / 109 ؛ دانشگاه تهران 9 / 1262 ؛ فيلم دانشگاه 1 / 740 ؛ لغت نامه دهخدا 3 / 3 ؛ نشريه 3 / 388 و 4 / 660 ؛ ايوانف ش 1912 ص 746 ؛ كتابخانه ملى تبريز 1 / 47 ؛ دانشگاه تهران