يوسف بيگ باباپور

11

فهرست توصيفى دست نوشتهاى كشاورزى و فلاحت دوره اسلامى ( فارسى )

908 هنگامى كه پادشاه بخراسان ميرفته است ساخته است . رساله اى بدين نام در هشت روضه به فارسى كه در 921 ساخته شده در سپه ( ش 5 / 2858 ) هست و دانسته نشد از كيست و گويا رساله ديگريست ( فهرست سپه 3 / 107 ) ( محمد تقى دانش پژوه ) فصول و ابواب : مؤلف كتاب خود را پس از يك مقدمه نسبتاً طويل درباره تأليف و اهداء كتاب ، بشرح آتى بهشت روضه تقسيم مىكند : روضه اول - در بيان دانستن اراضى كه حق سبحانه و تعالى هر قطعه زمين را خاصيتى داده و به جهت كيفيت غله و انگور و سر درخت ميدهد روضه دوم - در بيان ساعات اختيار - الخ روضه سيم - در باب زراعت نمودن غله و اجناس روضه چهارم - در باب جويه كندن و تاك نشانيدن . . . الخ روضه پنجم - در بيان دانستن حفريات از خربزه و هندوانه و بادرنگ و . . . الخ روضه ششم - در بيان بذر نمودن اشجار و گل و رياحين . . . الخ روضه هفتم - در بيان اشجار و تاك و پيوند نمودن و محافظت ببوت النخل و قواعد دانستن روضه هشتم - در بيان اشجار و گل و رياحين بسياق باغبانى در چهار باغ كاشتن در برابر يكديگر ( مير ودود سيد يونسى ) در آن از مرصاد العباد ياد شده ، عنوان « روضه ششم در بيان بذر نمودن اشجار و گل و رياحين . . » در نسخه هست نيز عبارت « تاريخ كتاب : به ارشاد الزراعه نخل كلكم چو شد سر سبز و ميوه داد و فرسوده پى تاريخ ختمش صاحب زرع بارشاد الزراعه صاحب افزود » تاريخ فارسى : آن رازق دانا كه ز فيض قدمى آورد گل و لاله ز كتم عدمى در نهصد و بيست و يك از هجرت بود كين نسخه دلپذير كردم قلمى اين كتاب در 4 شوال 908 - 921 در هشت روضه هر يكى در هشت آيى ساخته شده است ( سپه 3 : 107 - ش 2494 دانشگاه ) در فهرست تا شكند ( 1 : 312 ) از نسخه اى از « ارشاد الزراعه فى علم الحراثه » نوشته رحمت الله بن عبدالرحمن در 1197 يادشده كه از آغاز افتاده و درهامش آن آمده كه نام مؤلف آن « نيازى » است با نشانه « صح » و اين رساله بنام نظام الدوله والدين ميرك سلطان محمود از خاندان حسين تيمورى در 921 ساخته شده و ستايش او بنظم در آغاز